Ακούω προσεκτικά!

Ο προσανατολισμός

 

Στόχος:

Να κατανοήσουμε τι σημαίνει καλός ακροατής.

Να είμαστε ικανοί να ακούμε προσεκτικά.

Να σεβόμαστε τον συνομιλητή μας.

 

Ορισμός:

Ακούω προσεκτικά σημαίνει ότι έχω την προσοχή μου και τα μάτια  μου στραμμένα στον ομιλητή. Προσπαθώ να κατανοήσω αυτά που λέει, χωρίς να διακόπτω, παρά μόνο όταν μου το επιτρέψει, για να ρωτήσω κάτι δυσνόητο.

 

Παράδειγμα:

Όταν κάποιος διηγείται μια ιστορία, πρέπει να επικρατεί  ησυχία.

Πρέπει να έχουμε το βλέμμα μας στραμμένο στον συνομιλητή μας, ώστε να νιώθει ότι τον προσέχουμε.

Προσπαθούμε να κατανοούμε το νόημα των λόγων του.

Όταν κάποιος διηγείται μια ιστορία, δεν κοιτάζουμε το ταβάνι.

 

Σχέδιο δράσης για το σπίτι και το σχολείο

Το να ακούμε με προσοχή φανερώνει ευγένεια και μας προφυλάσσει από λάθη.

Δεν διακόπτουμε χωρίς σοβαρό λόγο τον ομιλητή.

Αν είναι απαραίτητο να τον διακόψουμε, κάνουμε σύντομες και ουσιαστικές ερωτήσεις.

Όταν μιλάμε με κάποιον,  τον ρωτάμε για να διαπιστώσουμε αν μας κατανόησε.

Κοίτα τον ομιλητή στα μάτια ή λίγο πιο πάνω, στο μέτωπο, αν νιώθεις αμηχανία.

 

Να θυμάσαι…

Όταν ακούμε μαθαίνουμε.

Όταν μιλάμε πρέπει να μας ακούν για να μάθουν.

Ακούς ευχαρίστα όταν μιλούν σωστά

Μιλάς σωστά όταν θέλεις να σε ακούν ευχάριστα.

 

Λέξεις ή φράσεις κλειδιά .

Όσοι δεν έμαθαν  να ακούν δεν ξέρουν και να μιλούν. Ηράκλειτος,

Αν μάθεις να ακούς θα μαθαίνεις. Περίανδρος, 

Αν κάτι μπαίνει από το ένα αυτί και βγαίνει από το άλλο, είναι επειδή δεν υπάρχει τίποτε ανάμεσά τους για να το συγκρατήσει.. Ζωρζ Φεϋντώ

Τα παιδιά ακούνε πολύ πιο προσεκτικά όταν δεν μιλάμε σ’ αυτά.. Eleanor Roosevelt,

Η γνώση μιλάει αλλά η σοφία ακούει.. Jimi Hendrix, 

 

 

ΑΚΟΥΩ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ

 

  • Προκαταβολικοί  οργανωτές

 

  • Μια ιστορία που μιλάει για τα….. ιστορικά «ακούω»…
  • Τι είπε στην ομιλία του ο ρήτορας Δημάδης…
  • Τους πρωταγωνιστές  της ιστορίας μας,
  • Τι λέει ο εθνικός  ύμνος
  • Τότε …άκουσε.

 

 

Ο ΡΗΤΟΡΑΣ ΔΗΜΑΔΗΣ

 

 

Βρισκόμαστε στην Αθήνα. Ο λαός έχει σύναξη στην Πνύκα και οι ελεύθεροι πολίτες παίρνουν θέσεις για να ακούσουν τους ομιλητές – αγορητές τους λέγανε. Το θέμα είναι πολύ σοβαρό, γιατί  αφορά το μέλλον της Αθήνας και της Ελλάδας.

Σε κάποια στιγμή, ανεβαίνει στο βήμα ο ρήτορας Δημάδης. Τα λόγια του ολοκάθαρα και τα νοήματά του σοφά και σαφή σαν του Οδυσσέα, όπως μας λέει ο Όμηρος, όταν μίλησε στους Τρώες, τότε που τον είχαν στείλει ως εκπρόσωπό τους οι Έλληνες, για να πετύχουν κάποιο συμβιβασμό και να τελειώσει ο πρώτος γνωστότερος  διεθνής  πόλεμος των ανθρώπων.

Ο λαός, όμως, δεν  άκουγε το Δημάδη με προσοχή και δεν έδινε σημασία στους λόγους του γι αυτό  ο σοφός αγορητής, που γνώριζε πώς να έλκει  τους ακροατές του,  σταμάτησε και ρώτησε το πλήθος:

– Μου επιτρέπετε, άνδρες Αθηναίοι, να σας πω ένα ανέκδοτο του Αισώπου;

Οι Αθηναίοι ξαφνιάστηκαν, αλλά επειδή είναι πάντα ευχάριστο να ακούει κανείς τις ιστορίες του Αισώπου, δέχτηκαν κι έτσι ο  ρήτορας άρχισε την αφήγηση:

«Κάποτε η θεά Δήμητρα, ένα χελιδόνι και ένα χέλι, τους είπε, περπατούσαν μαζί στον ίδιο δρόμο, ας πούμε, την Ιόνιο οδό (Ηγουμενίτσα-Καλαμάτα). Όταν έφτασαν σε ένα ποτάμι, ας πούμε τον Αχελώο, το χελιδόνι πέταξε πάνω από το ποτάμι και το χέλι βούτηξε μέσα στο νερό».Αυτά είπε και σώπασε. Εκείνοι τότε τον ρώτησαν:

– Και η Δήμητρα τι έκανε;

-Εξοργίστηκε μαζί σας, που παρατάτε τις υποθέσεις της πόλης για να ακούσετε μύθους του Αισώπου.

Όσοι δεν κατάλαβαν το νόημα των λόγων του γέλασαν. ’Ένας μάλιστα ποιητής, από τους κωμικούς, σηκώθηκε  και είπε δυνατά:

 

Δημάδη, «έγραψες» μ’ αυτά

να ακούει κανείς  θέλει μυαλά.

Θυμήσου τι είπαν στον Ισθμό,

στο θυμωμένο στρατηγό

«Ευρυβιάδη μου σοφέ,

πάταξον μεν άκουσον δε».

 

Ο Δημάδης κούνησε το κεφάλι του με νόημα

Δυστυχώς, δεν έμαθαν οι Έλληνες να ακούν προσεκτικά και τους βρήκαν συμφορές, που τις ξέρετε από την ιστορία. Για να απαλλαγούν από αυτές, πολλούς αιώνες μετά, χρειάστηκε σκληρός αγώνας. Αυτόν  τον αγώνα άκουσε μια νύχτα ένας ευαίσθητος  ποιητής μας, ο Σολωμός, και τον περιέγραψε:

Ακούω κούφια τα ντουφέκια

Ακούω σμίξιμο σπαθιών

Ακούω ξύλα ακούω πελέκια

Ακούω τρίξιμο δοντιών

Όποιος, λοιπόν,  έχει αυτιά που ακούνε και τα έχει για να ακούει,   ας  με ακούσει, που λέει και καποιο ιερό γνωμικό!

 

 

Α .Ερωτήσεις για ανάπτυξη δηλωτικής γνώσης

1)  Ερωτήσεις μνήμης παρατηρητικότητας

α) Σε ποια πόλη διαδραματιζόταν το περιστατικό;

β) Ποιοι είχαν μαζευτεί στην Πνύκα;

γ) Γιατί σταμάτησε την ομιλία του ο ρήτορας Δημάδης;

 

2)  Ερωτήσεις επέκτασης

α) Τι έχω ακούσει για την Πνύκα στην αρχαία Αθήνα;

β) Ποια ήταν η θεά Δήμητρα;

γ) Ποιο πολίτευμα είχε η  Αθήνα εκείνη την περίοδο;

 

3) Ερωτήσεις εκμαίευσης

α)  Ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές της ιστορίας μας;

β)  Ποιο ήταν το πρόβλημα που δημιουργήθηκε στο Δημάδη και από ποιους ;

γ)  Γιατί νομίζεις ότι τους αφηγήθηκε το μύθο;

 

 

Β. Ερωτήσεις για ανάπτυξη ηθικής κριτικής σκέψης

 

  • Ερωτήσεις ηθικής επανακατεύθυνσης

α)  Εσύ αν ήσουν ρήτορας τι θα έκανες για να τραβήξεις την προσοχή των ακροατών σου;

β)  Αν ήσουν ακροατής πώς θα έπρεπε να φερθείς απέναντι στον ομιλητή;

 

 

Γ. Ερωτήσεις για ανάπτυξη λογικής κριτικής ικανότητας

 

1)  Ερωτήσεις εκμαίευσης με τη  μέθοδο των νύξεων

α)  Ξέρεις τι εννοεί με τη φράση «παρατάτε τις υποθέσεις της πόλης»

 

2)  Ερωτήσεις διευκρίνισης

α)  Τι θέλει να πει η φράση «τα λόγια του Σα νύφες χιονιού ολοκάθαρα και τα νοήματα σοφά»

β)  Γιατί άραγε οι Αθηναίοι δεν πρόσεχαν το ρήτορα που αγόρευε παρά μόνο όταν αφηγήθηκε το μύθο;

 

3) Ερωτήσεις δικαιολόγησης

α)  Τι νομίζεις ότι αισθάνθηκε ο Δημάδης  όταν κανείς δεν τον άκουγε;

β)  Πώς δικαιολογείς τη ξαφνική επικέντρωση της προσοχής των Αθηναίων στο μύθο;

γ)   Σε ποιο σημείο νομίζεις ότι οι Αθηναίοι κατάλαβαν ότι έπρεπε να  ακούν με προσοχή τους ομιλητές;

 

4) Ερωτήσεις αιτιολόγησης

α)   Γιατί οι Αθηναίοι  ελεύθεροι πολίτες συγκεντρώνονταν στην ­Πνύκα;

β)   Γιατί ανέλαβε το λόγο ο ρήτορας;

γ)   Γιατί ξαφνιάστηκε ο λαός όταν ο Δημάδης είπε το μύθο; Τι περίμεναν από εκείνον;

 

 

Δ. Ερωτήσεις για ανάπτυξη δημιουργικής ικανότητας

 

1)  Ερωτήσεις δημιουργικής φαντασίας

α)    Αν ο Δημάδης ήταν δάσκαλος και ο λαός οι μαθητές του μπορείς να φανταστείς μια αντίστοιχη σκηνή;

β)    Δώσε ένα κωμικό τέλος στην ιστορία

γ)   Σκέψου κάτι άλλο που θα μπορούσε να κάνει ο Δημάδης για να τραβήξει την προσοχή των ακροατών του

 

2)  Εερωτήσεις δημιουργικής επανακατεύθυνσης

α)   Γίνε συνήγορος υπεράσπισης  των αδιάφορων  προς το ρήτορα Αθηναίων

β)   Γίνε συνήγορος  υπεράσπισης του Δημάδη

 

 

Ε. Ερωτήσεις για ανάπτυξη κοινωνικής ευθύνης

 

1)  Ερωτήσεις για λήψη λογικών και ηθικών αποφάσεων

α)   Ππρέπει οι πολίτες να ασχολούνται με τα κοινά ;

β)   ‘Οόταν παρακολουθείτε μια ομιλία ή ένα θεατρικό ποια στάση πρέπει να δείχνετε;

 

2)   Ερωτήσεις για κοινωνική ευαισθητοποίηση

α)    Ποια η χρησιμότητα του σημερινού μαθήματος ;

β)    Πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε τα συμπεράσματα αυτά στην καθημερινή μας ζωή;

γ)    Τι συμβουλή θα έδινες σε απρόσεχτους συμμαθητές σου

 

 

 

  1. Ανάθεση εργασιών

 

Γλωσσική ανάπτυξη.    Αναθέστε μια άσκηση από την γραμματική.

 

Μαθηματική ανάπτυξη.   Αναθέστε μια άσκηση από την πρακτική αριθμητική.

 

Αισθητικοκινητική ανάπτυξη.  Αναθέστε μια άσκηση ζωγραφικής αναπαράσταση

 

Μουσική ανάπτυξη.   Υπάρχει κάποιο μουσικό κομμάτι που νομίζετε ότι μπορεί να συνδυαστεί  με το θέμα μα;

 

 

 

 

Δραματοποιηση ενος σεναριου

Παίξε και μάθε

Τι θέλει να μας πει ένας μύθος;  Τι σήμαιναν τα  ονόματα των αρχαίων Ελλήνων.

Γιατί  λέγονται οι παροιμίες.  Τα διπλά νοήματα των λέξεων;

 

 

Τα πρόσωπα του διαλόγου

Δημάδης:         Αθηναίος δημαγωγός

Θεμιστοκλής:  Αθηναίος στρατηγός

Υπνοκλής:       Πολίτης Αδιάφορος

Κουφοκλής:   Πολίτης Επιπόλαιος

Μυθοκλής :     Πολίτης Μυθοποιός

Λαοκλής :        Πολίτης Δοξασμένος

 

Υπνοκλής:     «Φωνή βοώντος εν τη ερήμω».

Κουφοκλής:   «Στου κουφού την πόρτα, όσο θέλεις  βρόντα»!

Υπνοκλής:     Σαν της κλεψύδρας το νερό, «Μπαινάκης και βγαινάκης».

Θεμιστοκλ.:    Εγώ ακούω, αυτά που λες, με προσοχή Δημάδη.

Δημάδης:       Θεμιστοκλή, σε ευχαριστώ. Ένας μόνο δεν φτάνει.

Γι’ αυτό κι εγώ τώρα θα πω του Αίσωπου ένα χωρατό.

Μήπως και τους …πικράνει.

Κουφοκλής:   Λέγε κάτι από τον Αίσωπο,  σπουδαίο, βρε Δημάδη!

Θεμιστοκλ.:   Τα πράγματα είναι σοβαρά, έπρεπε να ‘μαστε  όλο αυτιά.

Μα εμείς  ζητάμε χωρατά, που να χαϊδεύουν …ώτα.

Δημάδης:       Θα πω, μόνο αν κάνετε απόλυτη ησυχία;

Υπνοκλής:     Μετά χαράς και το ρωτάς; Ποιος να γελάει δε θέλει;

Δημάδης:      Κάποτε  η  Δήμητρα η θεά με  ένα χελιδόνι

και μ’ ένα χέλι συντροφιά  περπάταγαν  αντάμα

τον ίδιο δρόμο, που έκοβε  ένα βαθύ ποτάμι.

Κουφοκλής:  Το δρόμο πώς τον έλεγαν;  Ποιο ήταν το ποτάμι;

Θεμιστοκλ.:    Δεν έχει σημασία αυτό, ας πούμε Εγνατία

και το ποτάμι Αξιό, που ’ναι  μετά την Πέλλα.

Υπνοκλής:     Λέγε, Δημάδη, να χαρείς,  γιατί έχω αγωνία.

Δημάδης:       Σαν έφτασαν στον ποταμό, το χέλι  μπήκε μέσα

και «το πουλάκι πέταξε» πάνω από το ποτάμι.

Μυθοκλής:     Ο ρήτορας σταμάτησε εδώ την ιστορία.

Υπνοκλής:     Δημάδη, λέγε, μη σιωπάς. Η Δήμητρα πού πήγε;

Λαοκλής:       Θύμωσε κι  εξοργίστηκε με μας τους Αθηναίους,

που ακούμε μόνο σαν μας λεν τους μύθους του Αισώπου.

Κουφοκλής:   Δημάδη,  φτάνει μέχρι εδώ, τώρα κατάλαβα κι εγώ.

Του Αίσωπου τα χωρατά  άλλον κτυπούν κι άλλος πονά.