Με τον Χασάν στη Σάμο

 

Με τον Χασάν στη Σάμο

Μάθε παιδί μου γράμματα

 

Πριν λίγα χρόνια βρέθηκα στη Σάμο για διακοπές. Μας φιλοξενούσε, την παρέα μου και έμενα, ο φίλος μας και ιδιοκτήτης του τουριστικού συγκροτήματος που βρίσκεται κοντά στο πυθαγόρειο. Το συγκρότημα είχε μορφή χωριού με πλατεία, εκκλησία και κτήρια που είναι πιστά αντίγραφα παραδοσιακών σπιτιών της Σάμου. Ήταν ένα παραδοσιακό και ταυτόχρονα τουριστικό χωριό

Η συγκυρία το έφερε, στο χώρο αυτό  να έχω την τύχη και τη χαρά να παρακολουθήσω δύο αξιόλογες εκδηλώσεις και να γνωρίσω ένα καλό φίλο. Ανέλπιστα και τα τρία αυτά και σπουδαία.

Η μια εκδήλωση έγινε για να τιμήσουν τον Ευπαλίνο τον δημιουργό του θαυμάσιου εκείνου ορύγματος που ύδρευε την αρχαία πόλη. Η άλλη  για να τιμήσουν τον «σχολικό πολιτισμό» των Ελλήνων και είχε ως θέμα ένα παράξενο τίτλο « Μάθε παιδί μου γράμματα» , που συνοδευόταν με έναν ακόμη πιο παράξενο υπότιτλο: «μια ιερή ευχή ή μια ιερή φοβέρα». Τέλος και η γνωριμία μου με ένα φίλο έγινε εκεί , επίσης, τυχαία.

Επειδή και τα τρία αυτά γεγονότα τα έζησα ταυτόχρονα και είναι αλληλένδετα μεταξύ τους θα τα περιγράψω όπως ακριβώς κύλισαν στον χρόνο των ολιγοήμερων διακοπών.

Θα αρχίσω από την τρίτη μέρα των διακοπών μου, γιατί οι προηγούμενες δύο ήταν οι συνηθισμένες εξορμήσεις που κάνει κάθε επισκέπτης του νησιού πηγαίνοντας άλλοτε στο Ηραίο, τον ναό της Ήρας, άλλοτε στο  Ευπαλίνειο όρυγμα, άλλοτε στο σπήλαιο του Πυθαγόρα, άλλοτε στο Μαραθόκαμπο, άλλοτε στο Κοκκάρι και άλλοτε αλλού.

Την Τρίτη, λοιπόν, μέρα ξεκινήσαμε πάλι από αυτό το γραφικό τουριστικό χωριό για να συνεχίσουμε  τις εξορμήσεις μας για τα αξιοθέατα. Σε αυτή την τελευταία περιήγησή μας πήγαμε να δούμε τον Αυτοκράτορα Τραϊανό, το ομοίωμα του φυσικά, με ύψους ….2,7 μέτρων.

Καθώς περιεργαζόμαστε τον υπερμεγέθη ανδριάντα του Τραϊανού άκουσα κάποιον δίπλα μου να λέει:

-Ωραίο άγαλμα, και μου έδειξε τον Τραϊανό!

-Ωραίο, αλλά όχι άγαλμα, αν και ο Τραϊανός θα το ήθελε πολύ φαντάζομαι του απάντησα γελώντας του, πολύ φιλικά!.

-Αν όχι άγαλμα τότε τι είναι, με ρώτησε όλο απορία;

-Αγάλματα θεωρούσαν οι αρχαίοι Έλληνες εκείνα τα γλυπτά μνημεία που προκαλούσαν θαυμασμό, δέος  και αγαλλίαση στον θεατή και τέτοια ήταν μόνο όσα αναπαριστούσαν τους θεούς τους !

-Ενδιαφέρον, είπε, δεν το γνώριζα!

-Όταν παρίστανε το γλυπτό μνημείο θνητό άντρα το ονόμαζαν Ανδριάντα!

-Και όταν παρίστανε γυναίκα, ρώτησε, ανδριάντα το ονόμαζαν;

-Δεν το γνωρίζω, άλλωστε οι γυναίκες δεν ήταν στο πολιτικό προσκήνιο και ούτε τις θεωρούσαν τόσο ….αξιομνημόνευτες!

-Γελάσαμε και έδειχνε ότι καταχάρηκε από την σύντομη συζήτησή μας και μου συστήθηκε: Χασάν,  Τουρκοκύπριος, δάσκαλος.

Αντώνης, του είπα, «καλαμαράς» και συνάδελφος!

Γέλασε για το προσωνύμιο «καλαμαράς» με το οποίο αποκαλούν οι κύπριοι τους «Ελλαδίτες» Έλληνες.

Γνωριστήκαμε και κάναμε παρέα και επειδή η Σάμος είναι γνωστή και για το σαμιώτικο κρασί της, μας δόθηκε αρκετές φορές η ευκαιρία να γίνουμε καλοί φίλοι  και να μιλήσουμε πολύ για την ιστορία των ανθρώπων και κυρίως των λαών μας. Το κρασί ήταν η πρόφαση. Η αλήθεια ήταν ότι προσπαθούσαμε να δούμε τις διαφορές μας.

Είπαμε πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα.

Οι συζητήσεις όλο και κατευθύνονταν σε εκπαιδευτικά θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Σε μια τέτοια συζήτηση, με απορία και ενδιαφέρον, με ρώτησε να του απαντήσω, γιατί τόσοι πολλοί Έλληνες σπουδάζουν στο εξωτερικό και μάλιστα σε σχολές υψηλού κύρους, όπως Ιατρική, Πολυτεχνείο, Νομική και άλλες δημοφιλείς σχολές. Ακόμα και στην Κωνσταντινούπολη πηγαίνουν αρκετοί. Επίσης με ρώτησε, γιατί εσείς οι Έλληνες έχετε ογκώδη παραπαιδεία, με τόσα φροντιστήρια και παρόλα αυτά είστε στην κατάταξη του PISA ουραγοί;

(Σημείωση Η έρευνα του P.I.S.A. (Programme for International Student Assessment) γίνεται στα πλαίσια του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης).

Δεν θα σου απαντήσω τώρα, φίλε Χασάν, του είπα, αλλά με αφορμή την ερώτησή σου και το ενδιαφέρον σου για μια αξιόπιστη απάντηση, σε προσκαλώ αύριο το απόγευμα να παρακολουθήσεις μια διάλεξη που έχει μεγάλη συνάφεια με την ερώτηση σου.

Πολύ ευχαρίστως είπε. Θα έρθω.

Πράγματι παρακολουθήσαμε το επόμενο απόγευμα την διάλεξη, που παρουσίασε, ένας αξιόλογος Έλληνας  ερευνητής. Το θέμα το προσέγγισε από μια ιδιότυπη οπτική γωνία και προσπάθησε να εξηγήσει το ιδιαίτερο φαινόμενο της ελληνικής κοινωνίας που σχετίζεται με την «μόρφωση» των παιδιών της, ή καλύτερα με τον «ακαδημαϊκό προσανατολισμό» των παιδιών της, ή ακόμη καλύτερα με την «επαγγελματική αποκατάσταση υψηλού κύρους» των παιδιών της.

Ο ομιλητής στη διάλεξη του, σε γενικές γραμμές, είπε τα παρακάτω.

« Αγαπητές κυρίες και αγαπητοί κύριοι, μελετώντας κανείς, το διεθνές κοινωνικό περιβάλλον διαπιστώνει ότι υπάρχει μεγάλη σχέση μεταξύ της Οικονομικής Κατάστασης της οικογένειας και της μόρφωσης των παιδιών.

Αυτό είναι μια διαπιστωμένη πραγματικότητα ότι δηλαδή η φτώχεια εμποδίζει την δυνατότητα των παιδιών για σπουδές.

Ωστόσο όμως στην ελληνική κοινωνία αυτό παρουσίασε μια πολύ σημαντική ιδιομορφία που θα προσπαθήσω να την δείξω παρακάτω.

Οι Ελληνικές οικογένειες αν και είναι οικονομικά ασθενέστερες, συγκρινόμενες  με τις  αντίστοιχες οικογένειες των πλουσιότερες ευρωπαϊκών χωρών, κατορθώνουν, πάρα την φτώχια τους, να κάνουν περισσότερες οικονομικές θυσίες  για να βοηθήσουν την εκπαίδευση των παιδιά τους που θα τα οδηγήσει  στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στην ακαδημαϊκή τους πρόοδο γενικότερα..

Στην ελληνική κοινωνία έχει αναπτυχτεί μια «πολιτισμική» συμπεριφορά- ας την πούμε   «κουλτούρα» μια και ο όρος αυτός έγινε διεθνής – η οποία στηρίζει με θυσίες την ευκτική-προστακτική πρόταση «Μάθε παιδί μου γράμματα» και έχει κάνει σημαντικές επιτυχίες. Η ευκτική παραίνεση των Ελλήνων γονιών για μόρφωση των παιδιών τους σε καμιά άλλη χώρα δεν έχει τόση ένταση. Το ενδιαφέρον των Ελλήνων για τη μάθηση των παιδιών τους συνοδεύεται βέβαια ,πέρα από συμβουλές και νουθεσίες, και από πολλές οικονομικές θυσίες, αν και η Ελλάδα υστερεί, σε σύγκριση με τις κοινωνίες άλλων κρατών, σε πλούτο, αφού έχει χαμηλότερο, κατά κεφαλή εισόδημα.

Στο σημείο αυτό  σταμάτησε λίγο και τόνισε με έμφαση ο ομιλητής.

Οι οικονομικές θυσίες των Ελλήνων είναι αυτές που συντηρούν τα ξενόγλωσσα ιδιωτικά φροντιστήρια σε κάθε γειτονιά της Ελλάδας. Οι οικονομικές θυσίες των Ελλήνων είναι που συντηρούν τα εξειδικευμένα ιδιωτικά φροντιστήρια που τα παρακολουθούν μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης- κυρίως μαθητές λυκείου- και το σημαντικότερο είναι ότι τα φροντιστήρια τα παρακολουθούν ,κυρίως, οι καλοί μαθητές των λυκείων. Οι οικονομικές θυσίες των Ελλήνων είναι που συντηρούν τις σπουδές στο εξωτερικό.

Αυτό το ελληνικό πολιτισμικό φαινόμενο – η κουλτούρα-δεν ερμηνεύεται σωστά, αφού πολλοί πιστεύουν ότι την παραπαιδεία στη χώρα μας την δημιουργεί το χαμηλό τάχα επίπεδο του εκπαιδευτικού μας συστήματος και όχι η υπέρμετρη φροντίδα των γονιών που θέλουν να δώσουν περισσότερα εφόδια στα δικά τους παιδιά.

Η φροντίδα αυτή των Ελλήνων γονέων πηγάζει από ηθική βάση και παρόλο που έχει μεγάλο οικονομικό κόστος την επωμίζονται, γιατί πιστεύουν ότι υπηρετούν ένα πολιτισμό που δίνει αξία στη μόρφωση και στην οικογενειακή αλληλεγγύη.

Χαμηλώνω τη φωνή μου και σας γνωρίζω με αίσθημα συγγνώμης, αγαπητοί ακροατές (και σε σένα αναγνώστη), ότι επαναλάβω πολλές φορές με τις ίδιες λέξεις το ίδιο νόημα, όχι από παραδρομή, αλλά για να γίνει επιτονισμός του προβλήματος και ας εκτεθεί ο λόγος μου.

Αυτή η πολιτισμική ιδιαιτερότητα φαίνεται να συντηρεί σήμερα την ηθικά άψογη στάση των ελληνικών οικογενειών να χρησιμοποιούν σε τέτοιο υπερθετικό βαθμό τα φροντιστήρια στη διαδικασία μετάβασης από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Από μια συγκριτική μελέτη των τρόπων εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που αφορούσε τις χώρες: Ιαπωνία, Γαλλία, ΗΠΑ, Γερμανία, χώρες πρώην Σοβιετικής Ένωσης, Αγγλία, Σουηδία, Κίνα (. Συνέδριο διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Τόμος Α΄. Πάτρα 2004) φαίνεται ότι φροντιστήρια δεν έχουν αναπτυχθεί παράλληλα με τα σχολεία σε καμιά άλλη χώρα του κόσμου πλην της Ιαπωνίας, που έχει μια μορφή φροντιστηρίων  τα περίφημα “Juku.

Μόνο στην  Ελλάδα έχουν αναπτυχθεί τόσα πολλά και πολύμορφα ιδιωτικά φροντιστήρια που διδάσκουν ξένες γλώσσες ή προετοιμάζουν τους μαθητές για εισαγωγή στα πανεπιστήμια

Τα φροντιστήρια αυτά είναι αποτελεσματικά και υπερ-εξειδικευμένα και περιορίζονται σε τμήματα των 8 ή 4 ή 2 μαθητών ή και σε κατ’ οίκον διδασκαλία.

Οι οικογένειες από άλλες χώρες φαίνεται, μάλλον, να αποδέχονται μια εθνικά κατευθυνόμενη διαδικασία διδασκαλίας και αξιολόγησης των μαθητών (των παιδιών τους) προκειμένου να εισαχθούν στα πανεπιστήμια.

Αυτή η συμπεριφορά της ελληνικής οικογένειας να κάνει χρήση φροντιστηρίου, στοχεύει, στην ουσία, στο να αποκτήσει πλεονέκτημα μάθησης το δικό τους παιδί και όχι να αναπληρώσει κενά που αφήνει η επίσημη εκπαίδευση στο σχολείο (χρήση φροντιστηρίων κάνουν, είπαμε,  οι καλοί κυρίως, μαθητές).

Το φροντιστήριο το επιβάλει η ελληνική  οικογένεια γιατί έχει φιλοδοξίες για τα παιδιά της και δεν αρκείται σε αυτά που δίνει η δημόσια εκπαίδευση.

Αντί αυτού, λέγεται ότι οι γονείς αναγκάζονται να στέλνουν τα παιδιά τους στα φροντιστήρια επειδή τα σχολεία μας δεν κάνουν σωστά την δουλειά τους. Παραβλέπουν όλοι το γεγονός ότι φροντιστήρια κάνουν και οι μαθητές των πρότυπων σχολείων και οι μαθητές των καλών ιδιωτικών σχολείων και προ πάντων, ότι φροντιστήρια κάνουν οι καλοί ,κυρίως, μαθητές .

Αυτή η στάση, η συμπεριφορά της ελληνικής οικογένειας δεν είναι κατά ανάγκη αρνητική. επειδή θέλει και επιδιώκει  , σε αντίθεση με μια οικογένεια άλλης χώρας, να παρέμβει με τα φροντιστήρια στην μόρφωση του δικού της παιδιού για να του δώσει, κυρίως, ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων συμμαθητών, ανταγωνιστών και έτσι να εξασφαλίσουν μια καλύτερη θέση στα ΑΕΙ, θυσιάζοντας κόπους και χρήματα.

Τα φροντιστήρια, δηλαδή, ενδεχομένως να τα συντηρεί ένα φρόνημα που προέρχεται από την βαθιά χαραγμένη πίστη της ελληνικής κοινωνίας ότι «τα γράμματα»  είναι ο μόνος γνωστός και ασφαλής δρόμος κοινωνικής ανέλιξης.

Αυτό φαίνεται να είναι εκείνο που  διαφοροποιεί τη συμπεριφορά του Έλληνα σε σχέση με τον Ευρωπαίο σχετικά με το ποσοστό των οικογενειακών κονδυλίων που επενδύει καθένας τους για την επιτυχία του στόχου που είναι οι σπουδές των παιδιών τους.

 

 

Αν υποθέσουμε ότι, (θεωρητικά λέμε), μετασχηματίζουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα σε ένα ιδανικό εκπαιδευτικό σύστημα που λειτουργεί, αποτελεσματικά, είναι αμφίβολο αν μπορέσει να ανατρέψει τον σημερινό προσανατολισμό ενός μεγάλου μέρους της ελληνικής κοινωνίας από το να επιλέγει φροντιστήρια και ιδιαίτερους φροντιστές  μαθημάτων για το σπίτι ή επίσης να αναλαμβάνει τέτοιο οικονομικό κόστος για σπουδές στο εξωτερικό.

Την επιλογή του φροντιστηρίου δεν την προκαλεί η κακή ποιότητα του εθνικού συστήματος εκπαίδευσης αν και πολλοί μιλούν για μέτρια ποιότητα  και ίσως αυτό έχει κάποια αλήθεια. Τα φροντιστήρια δεν είναι συνέπεια της αμφισβήτησης της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού μας συστήματος αλλά του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και της φιλοδοξίας που δείχνει ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας για τη ακαδημαϊκή επιτυχία  των παιδιών.

Αυτό το ενδιαφέρον ή η φιλοδοξία υπογραμμίζει μια πολιτισμική συμπεριφορά,- μια «κουλτούρα» -της ελληνικής οικογένειας που ωθεί τα παιδιά στα φροντιστήρια ή για σπουδές στο εξωτερικό.

Μια πολιτισμική συμπεριφορά που για να λειτουργήσει προϋποθέτει κόπους και χρήματα, και αυτό συμβαίνει  γιατί στη φιλοσοφία ζωής της ελληνικής οικογένειας οι σπουδές των παιδιών είναι ζήτημα ΠΡΩΤΗΣ προτεραιότητας.

Το πρόβλημα της παραπαιδείας, ίσως, είναι απόρροια μιας πολιτισμικής συμπεριφοράς την οποία οφείλουμε να αξιολογήσουμε αντικειμενικά, αν είναι σωστή, υπερβολική ή ανατρεπτική.

Η συμπεριφορά αυτή φαίνεται περισσότερο να είναι αποτέλεσμα μιας θετικής στάση της κοινωνίας μας προς την εγραμματοσύνη, αφού την θεωρεί υποκείμενη αξία για μια κοινωνική επιτυχία των παιδιών.

Το κόστος και η αγωνία που επωμίζεται η οικογένεια δεν πηγάζει από έναν φλύαρο γονικό εγωκεντρισμό, αλλά από μια βαθιά ηθική στάση που δηλώνει ότι η μόρφωση και οι σπουδές των παιδιών είναι πρώτο μέλημα και πρώτη αξία

Αυτή τη συμπεριφορά, αγαπητές μου φίλες και φίλοι, είπε ο ομιλητής, των ελληνικών οικογενειών που υποστηρίζει τη μόρφωση και τις σπουδές των παιδιών, αν την βλέπαμε  σαν συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων χωρών θα μπορούσαμε να το αξιοποιούσαμε για ωφέλεια και τιμή της χώρα μας και με την επικουρία της πολιτείας να δημιουργήσουμε επιστημονικό δυναμικό ικανό να στελεχώσει τη χώρα μας και την Ευρωπαϊκή Ένωση.»

Σήμερα ,αγαπητοί μου, είπε ο ομιλητής χιλιάδες φιλόδοξα ελληνόπουλα κατέχουν θέσεις Ιατρών και άλλες επιστημονικές θέσεις  υψηλού κύρους μέσα σε μια ευρωπαϊκή κοινωνία

Αναρωτηθείτε παρακαλώ πώς τα ελληνοπούλα, -οι ουραγοί της παιδείας κατά τις μετρήσεις τον p.i.s.a- κατέχουν θέσεις γιατρών στην Ευρώπη. Θέσεις τις οποίες δεν κατόρθωσαν να καταλάβουν οι ευρωπαίοι μαθητές που προηγούνται κατά τις συγκριτικές μετρήσεις του p.i.s.a.

Είναι κρίμα μια τέτοια προσπάθεια των ελληνικών οικογενειών να την αιτιολογούμε λανθασμένα και να μην την συνυπολογίσουμε ως θετικό παράγοντα της ελληνικής παιδείας

Δεν έχει εσωτερική εγκυρότητα η έρευνα PISA σε ότι άφορα τους Έλληνες μαθητές.

Δεν μετρά την παρωθητική δύναμη της ευκτικής ή προστακτικής  «ορμήνιας» που είναι στα χείλη κάθε Έλληνα γονιού  «Μάθε παιδί μου γράμματα». Δεν μετρά τις επώδυνες .πλην  ιερές. οικονομικές θυσίες των ελληνικών οικογενειών.

Και ο ομιλητής τελείωσε με την σοβαρή και διασκεδαστική παρατήρηση: Η έρευνα του P.I.S.A.   φαίνεται να ψάχνει να βρει τι ψάρια πιάνουν τα ελληνόπουλα  παρακολουθώντας την θάλασσα μας  ενώ εκείνα στα «ψηλά βουνά»   μάλλον πιάνουν πουλιά στον αέρα.

Έτσι τελείωσε η διάλεξη με χειροκρότημα και απορίες.

Αυτά σε γενικές γραμμές ειπώθηκαν στην διάλεξη και ο Χασάν μου ζήτησε περισσότερες πληροφορίες για να κατανοήσει τον ιδιαίτερο τρόπο λειτουργίας των περισσοτέρων  ελληνικών οικογενειών που ασκούν τέτοια πίεση  και κάνουν τόσες οικονομικές θυσίες – για να σπουδάσουν τα παιδιά τους

Χασάν, του είπα, δεν ξέρω που οφείλεται αυτή η συμπεριφορά των ελληνικών οικογενειών ωστόσο θα τολμήσω θα σου δώσω τρεις πιθανές απαντήσεις:

Η πρώτη απάντησή μου θα έχει πολύ ρομαντισμό, η δεύτερη θα έχει πολύ συμβολισμό και η τρίτη θα έχει πολύ ρεαλισμό.

Η ρομαντική απάντηση λέει ότι όσο η Ελλάδα ήταν σκλαβωμένη από τους προγόνους σου η ελευθέρια που, κυρίως, της έλλειψε ήταν η «ελευθερία στην εκπαίδευση» Το σχολείο που εκπέμπει το φως, τότε, κρυβόταν από το φως και λειτουργούσε στο σκοτάδι. Λιγοστά τα σχολεία που υπήρχαν στην Ελλάδα τότε και μόνο για λίγους πλούσιους και του «άρχοντες». Υπήρχε λένε και κρυφό σχολείο. Ίσως για αυτό αγαπήθηκε πολύ. Αυτή είναι μια ρομαντική άποψη και ο ρομαντισμός, όπως ξέρεις, είναι πληθωρικός και ακηδεμόνευτος. Όπως και να έχει το σχολείο είχε ένα γιγάντιο συμβολισμό, στο σκλαβωμένο γένος μας και ίσως, Χασάν, να μας έμεινε το………….. «κουσούρι της αγάπης για τα γράμματα» από τότε!

Ο Χασάν άκουσε προσεκτικά αλλά δεν σχολίασε καθόλου αυτά που είπα, Νόμισα ότι έπρεπε κάτι να διευκρινίσω και συνέχισα.

Χασάν μακάρι το κρυφό σχολείο να ήταν κρυφό από απαγόρευση! Ήταν κρυφό από   χειρότερη αιτία, από ντροπή! Ο Έλληνας ήταν ραγιάς   σκυμμένος στη γη δεν είχε ανάκαρα να  κοιτάζει τον ουρανό και να ονειρευτεί!  Τα σχολεία γεννιούνται από τα όνειρα.

Η δεύτερη απάντηση, η συμβολική ,Χασάν, έχει να κάνει με το απώτερο παρελθόν των Ελλήνων. Τα αρχαία θέατρα που σήμερα είναι ανενεργά. Οι κλεισμένες σχολές που λειτούργησαν εννιακόσια περίπου χρόνια στην Αθήνα της αρχαίας Ελλάδας. Τα εκπάγλου κάλλους έργα τέχνης. Η πολύσημη και πολυσήμαντη αρχαία ελληνική σκέψη και όλα μαζί σαν σύμβολα, ίσως Χασάν , υπογραμμίζουν το ηθικό χρέος του Έλληνα για μια συνέχεια του λαμπρού παρελθόντος. Άλλωστε, Χασάν φίλε μου,- το είπα και αλλού αυτό- από εκείνους τους αρχαίους μας προγόνους απέχουμε πολύ λίγο χρόνο, αν την χρονική απόσταση την μετρήσεις με το ακόλουθο ειδικό μέτρο

Αν φανταστείς έναν παππού εκατοντάχρονο να δίνει, σαν πεθαίνει, μια σκυτάλη σε ένα νεογέννητο απόγονό του και εκείνο πάλι με την σειρά του, σαν γίνει εκατοντάχρονο να την δίνει σε άλλο νεογέννητο και ούτω καθ εξής, εμείς σήμερα οι Έλληνες, Χασάν, που αναστηθήκαμε λίγο μετά τον 18ο αιώνα, μας χωρίζουν μόνο  13 παππούδες, (δέκα τρεις αιώνες) αν θεωρήσουμε το έτος 529 μετά Χριστό (τον 6ο αιώνα) που έκλεισαν οι χριστιανοί Ρωμαίοι αυτοκράτορες, τις Φιλοσοφικές Σχολές της Αθηνάς, σαν έτος θανάτου του Ελληνικού τρόπου σκέψης ή 14 παππούδες σαν θεωρήσουμε το έτος 393 (4ο αιώνα) που έκλεισαν την Ολυμπία, οι χριστιανοί Ρωμαίοι αυτοκράτορες σαν έτος θανάτου του Ελληνικού τρόπου ζωής.

Φαίνεται πως νοιώθουμε κοντά μας την ανάσα των προγόνων και παρόλο που πιθηκίζουμε μιμούμενη «αλλότρια ιδεώδη» φαίνεται ότι κάτι μας κληροδοτήσαν οι θαυμάσιοι εκείνοι πρόγονοι και δεν μας αποκλήρωσαν εντελώς, ώστε να αφελληνιστούμε, παρά την ασέβειά μας προς αυτούς.

-Σε τι δείξατε ασέβεια οι νεότεροι Έλληνες στους προγόνους σας, με ρώτησε ο Χασάν.

-Χασάν, φίλε μου, μην επιμείνεις στην ερώτησή σου και εκτρέψεις την κουβέντα μας αλλού. Άλλωστε δεν είναι πρόθυμοι οι Έλληνες να ακούν, τέτοιες συζητήσεις, ας αφήσουμε αυτό και άκου την τρίτη εκδοχή.

Σταμάτησα μια στιγμή, κοιτάζοντας αλλού, προσποιούμενος ότι κάτι κοιτάζω.

Ο Χασάν κατάλαβε την αιτία της διακοπής και μου είπε χαμηλόφωνα

-Αχ βρε, νέο-έλληνα φίλε μου, δεν ξέρω τι ακριβώς εννοείς, αλλά αναρωτιέμαι: δεν τα παράγραψε τα σφάλματα σας ο χρόνος !

Δεν είναι  στιγμιαία, Χασάν, είναι διαρκή δεν παραγράφονται!!!!

Αν έτσι τα βλέπεις τέτοια θα είναι!! Συνέχισε σε παρακαλώ, είπε ο Χασάν!

 

Η τρίτη απάντηση η ρεαλιστική και ίσως πιο πιθανή, έχει να κάνει με την βιομηχανική υστέρηση της Ελλάδος. Στο σύνολο του, σχεδόν, ο ελληνικός πληθυσμός του νέου ελεύθερου κράτους ήταν φτωχός μεν, αλλά είχε δική του μικρή αγροτική εκμετάλλευση που την απόκτησε σαν έδιωξε τους αγάδες και τους μπέηδες το 1821. Έχει, δηλαδή, ο ελληνικός λαός, η ελληνική οικογένεια της νεότερης Ελλάδας μικρή μεν αγροτική γη, αλλά αρκετή για να επιζήσει. Ζει φτωχικά μεν, αλλά έχει απόλυτη ελευθέρια, κυριαρχία και αυτονομία στη διαχείριση της μικρής της περιουσίας. Είναι ιδιοκτήτες ακηδεμόνευτοι και απόλυτα ελεύθεροι. Τα στοιχεία αυτά φτιάχνουν την αναγκαία και ικανά συνθήκη να κτίσουν ένα υψηλό φρόνιμα -που δεν θα τους επιτρεπόταν αν δούλευαν δουλοπάροικοι σε πλούσια τσιφλίκια- Το ελεύθερο φρόνημα, η αίσθηση αυτονομίας τους ωθεί να ονειρεύεται ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους. Το πιο ορατό, το πιο εφικτό όνειρο, που θα έβγαζε τα παιδιά τους από τη φτώχεια και θα τα ανέβασε στην κοινωνία ήταν να μάθουν γράμματα στο σχολείο.

Το «μάθε παιδί μου γράμματα», το είπαν οι Έλληνες γονείς στα παιδιά τους με πολλούς τρόπους για να γίνει κατανοητό, Το είπαν και σαν ευχή και σαν παράκληση και σαν προσταγή με φοβέρα. Και ήταν διατεθειμένοι και το έκαναν πράξη, ότι για τον σκοπό αυτό, την μόρφωση των παιδιών τους, θα πουλούσαν τα πάντα και το «παντελόνι» τους, που λέει ο λαός.

Δεν ξέρω αν μια από τις τρεις απαντήσεις ή καμία ή κάποια ή όλες αυτές μαζί ισχύουν, Χασάν.

Πάντως γεγονός είναι ότι διαμορφώθηκε, καλέ μου φίλε, ένα πνεύμα στην σύγχρονη Ελλάδα που σπρώχνει τους σημερινούς γονείς να συνεχίσουν τούτη την ιερή παράδοση και να θυσιάζουν κόπους και χρήματα  και από το στέρημα τους ακόμη, για να τα δουν πρώτα φωτισμένα και μετά τακτοποιημένα στη ζωή.

(Ανοίγουμε μια παρένθεση. Μη παρασύρεσαι, αγαπητέ Χασάν και εσύ αγαπητέ  αναγνώστη, από τις στατιστικές P.I.S.A. (Programme for International Student Assessment), έχουν εσωτερική ακυρότητα,   παρεξηγούν την αιτία που διατηρείται η «παραπαιδεία» στη χώρα μας και κυρίως, δεν λαμβάνουν υπόψη τον ρόλο που παίζει η παραπαιδεία στην ελληνική εκπαίδευση.

Τα φροντιστήρια τα επιλέγουν οι γονείς- δεν τους αναγκάζει κανείς έκτος από την ιερή τους φιλοδοξία Τα επιλέγουν. με ηθικά κίνητρα, με στόχο να υπερπληρώσουν τη γνώση των σχολείων μας και όχι να την αναπληρώσουν απλά!!!!!. Κλείνουμε την παρένθεση).

Μέσα σε τούτο το κοινωνικό κλίμα, Χασάν, γίνεται θεία λειτουργία που έχει όρθρο, έχει κοινωνία, έχει μύηση. Οι αξίες αυτές των Ελλήνων γονέων είναι ιερές και δεν μεταλλάσσονται εύκολα και ίσως πρέπει  να ενισχυθούν ή πρέπει να μείνουν ανέγγιχτες, ανεπηρέαστες και ελεύθερες.

Με ρώτησες, Χασαν, γιατί η Ελλάδα στις στατιστικές P.I.S.A. (Programme for International Student Assessment) είναι ουραγός;

Σου απαντώ με ερώτηση, φίλε μου, και ανταπάντησέ μου, σε παρακαλώ;

Πώς είναι δυνατόν να είναι ουραγοί τα ελληνόπουλα και όχι πρώτα στον κόσμο στην γνώση, «παραδείγματος χάριν» ξένων γλωσσών. Τα ελληνόπουλα διδάσκονται  τις ξένες γλώσσες όπως περίπου τις διδάσκονται και όλοι οι άλλοι μαθητές του κόσμου, στα δημόσια σχολεία, αλλά τα ελληνόπουλα τις διδάσκοντα επιπλέον και στα ιδιωτικά φροντιστήρια ξένων γλωσσών που είναι σε κάθε ελληνική γειτονιά από εξειδικευμένους καθηγητές. Αυτά τα φροντιστήρια τα διαλέγουν με αυστηρά κριτήρια οι γονείς και τα πληρώνουν με τα δικά τους χρήματα;

Πώς είναι δυνατόν να είναι ουραγοί τα ελληνόπουλα που τελειώνουν το λύκειο, και όχι πρώτα στον κόσμο στις βασικές γνώσεις. Τα ελληνόπουλα διδάσκονται με τον ίδιο, περίπου, τρόπο που διδάσκονται και όλοι οι άλλοι μαθητές απόφοιτοι λυκείου του κόσμου, (τριάντα και πλέον ώρες την εβδομάδα στα δημόσια σχολεία) Τα ελληνόπουλα διδάσκονται επιπλέον και με επιπρόσθετες δέκα πέντε ώρες την εβδομάδα, κατ ελάχιστον, από υπέρ-εξειδικευμένους φροντιστές καθηγητές στα ιδιωτικά φροντιστήρια που τα διαλέγουν με αυστηρά κριτήρια οι γονείς;

Αλλά, πριν απαντήσεις, Χασάν, να σε ρωτήσω και αυτά:

Δεν πιστεύω να πιστεύεις ότι οι Έλληνες μαθητές είναι χαμηλής ικανότητας και παρά το ότι έχουν περισσότερες ώρες διδασκαλίας δεν αποδίδουν; .

Η μήπως πιστεύεις ότι αν τα Ελληνικά σχολεία μας γίνουν άριστα και οι μαθητές μας άριστοι, τότε οι Έλληνες γονείς  θα εγκαταλείψουν τα φροντιστήρια;.

Χασάν, Χασάν, καλέ μου φίλε, μην κρίνεις αυτό που θα σου πω σαν λόγο έπαρσης. Οι Έλληνες γονείς θυσιάζουν χρήματα και κόπους για να πραγματοποιηθεί η ευχή τους «τα παιδιά τους να διακριθούν και να πρωτεύσουν»

Κάνουν, και συγχώρεσέ με ,φίλε μου, αν υπερβάλλω, ακριβώς, την ίδια ευχή που έκανε  και για τον Γλαύκο ο πατέρας του, ο Ιππόλοχος, (Ζ ραψωδία της Ιλιάδας στίχοι 208-209)  «εύχομαι» του είπε    να υπερέχεις» και γι αυτό το «υπερέχεις» ,οι Έλληνες γονείς στέλνουν τα παιδιά τους φροντιστήρια!.

Η  έρευνα του  P.I.S.A. κάτι δεν μετρά καλά!

Και αν τα μετρά καλά ας μας απαντήσει η έρευνα P.I.S.A. του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης).

Πώς εξηγεί το γεγονός, ότι οι μαθητές που τους κατατάσσει ουραγούς στην μάθηση, (τους Έλληνες μαθητές) να καταλαμβάνουν θέσεις Γιατρών και Μηχανικών στις Ευρωπαϊκές χώρες, ‘όπως είπε ο ομιλητής προηγουμένως.

Θα δεχτούμε ότι οι Ευρωπαίοι μαθητές αν και προηγούνται στην κατάταξη της έρευνας P.I.S.A δεν ήταν ικανοί να σπουδάσουν γιατροί και να στελεχώσουν τις θέσεις γιατρών στις χώρες τους ή θα δεχτούμε το ποιο λογικό ότι: είχαν μεν την ικανότητα να σπουδάσουν γιατροί και τα παιδιά της Ευρώπης, αλλά δεν δέχτηκαν την υψηλή παρώθηση και βοήθεια που δέχονται οι Έλληνες μαθητές από τους γονείς τους με τα φροντιστήρια και την εξαντλητική οικονομική χρηματοδότηση των σπουδών τους μακριά από τα σπίτια τους και μακριά από την πατρίδα τους!

Χασάν ,καλέ μου Χασάν, φίλε μου!  Το «κονδύλι» του προϋπολογισμού κάθε μεσαίου ελληνικού νοικοκυριού, που προορίζεται για τις σπουδές των παιδιών είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο από το αντίστοιχο «κονδύλι» των οικογενειών άλλων χωρών. και ας είναι πολύ πιο πλουσιότερες χώρες από την Ελλάδα

-Αντώνη φίλε μου, είπε ο Χασάν δεν ξέρω τι να πω, λογικά μου φαίνονται.

-Μα είναι, Χασάν!

Ο Χασάν σιώπησε για λίγο και συνέχισε.

-Η Ομηρική κληρονομιά σας φαίνεται να καθοδηγεί ακόμη τους Έλληνες σε έργα αξιοθαύμαστα. Άλλωστε και οι μεγάλοι «Αθηναίοι σοφοί μας», – λέω σοφοί ΜΑΣ, φίλε μου Αντώνη, γιατί των σοφών σας  το πνεύμα ανήκει, πλέον, στην οικουμένη, δηλαδή σε όλους μας, – αναφέρουν ότι όλες οι έννοιες σηματοδοτούνται σε αντιστοιχία με πρόσωπα με πράγματα, με κοινωνικές καταστάσεις.

Τα φροντιστήρια στην Ελλάδα φαίνεται να έχουν μια ιδιώνυμη έννοια που την καθορίζουν οι ειδικές κοινωνικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί από την κουλτούρα της ελληνικής οικογενείας γύρω από την εκπαίδευση.

-Ευχαριστιέμαι, Χασάν γι αυτό που λες και αν, αυτά που άκουσες, έχουν βάση τότε να θυμάσαι ότι αυτό που είναι απόλυτα κατανοητό και λογικό, σε κάποια άλλη χώρα, στην Ελλάδα φοβάμαι θα δημιουργήσει δυσκολίες.

-Σαν ποιο και γιατί;

-Το να αντιγράψουμε χωρίς πολύ μεγάλη περίσκεψη τις πρακτικές των άλλων χωρών, που γι αυτές τις χώρες είναι απόλυτα σωστές, ενώ για τη δική μας κουλτούρα θα είναι «ενδεχομένως» επιζήμιες. Θα μου επιτρέψεις, φίλε Χασάν, να μην αναφέρω τι ακριβώς εννοώ, γιατί είναι θέματα που χρειάζονται αποστασιοποίηση από πολιτικές επιρροές και επηρεασμούς. Είναι «ειδικά» ελληνικά θέματα και θέλουν ουδέτερες προσεγγίσεις με επιστημονική ακριβολογία και σεβασμό!

-Δεν σε ρωτώ, είπε ο Χασάν, αν και έχω μεγάλη περιέργεια.

-Νοιώθω ότι γίνομαι κρυψίνους Χασάν, δεν το κάνω για σένα, αλλά επειδή αυτά είναι θέματα που «ταλανίζουν» την Ελλάδα και δεν θέλω να τα εκθέτω με μονολόγους και με απουσία του συν-διαλόγου.

-Ο συν-διάλογος, ψέλλισε χαμήλωνα  ο Χασάν.

Ναι ,Χασάν, ο συνδιάλογος, που κάνει τα δυο μυαλά να σκέφτονται καλύτερα  από το ένα. Ο συν-διάλογος, που όταν εξασφαλίσει πραότητα, αμεροληψία,  μεγάλα αυτιά και μικρή γλώσσα βρίσκει σωστές λύσεις.!!!

Σταμάτησα λίγο και είπα στον Χασάν για να κλείσω το θέμα ότι: Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις και οι προσομοιώσεις της ελληνικής εκπαιδευτικής κουλτούρας με την κουλτούρα που έχουν οι πλύστες χώρες του κόσμου θα έχει σε μας παρενέργειες, αγαπητέ φίλε μου, που η χειρότερη φοβάμαι μην πλήξει τη φιλοδοξία των υψηλοφρόνων για τα «γράμματα» Ελλήνων γονέων και τους κάνει να σιγάσουν και να ονειρεύονται ταπεινότερα όνειρα για τα παιδιά τους!!!

-Με πόνο μιλάς αγαπητέ συνάδελφε, μου είπε ο Χασάν.

-Είναι μια αλήθεια που αν ερμηνευόταν σωστά, τότε, θα την αξιοποιούσαμε προς όφελος και δόξα του έθνους μας, εμείς οι Έλληνες ,φίλε Χασάν. Αλλά τώρα πέρασε η ώρα πρέπει να σταματήσουμε τη συζήτηση.

-Σωστά λες ! Νύχτωσε και μας περιμένουν για το δείπνο στην γνωστή μας ταβέρνα.

-Ας πηγαίνουμε, λοιπόν, είπαμε και φύγαμε.

Αργά το βράδυ στην ταβέρνα το ενδιαφέρον είχε στραφεί στο διαγωνισμό που είχε προκηρύξει  ο Δήμαρχος Πυθαγορείου για να τιμήσει τον Ευπαλίνο από τα μέγαρα.

Σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού έπρεπε να λύσουν κάποιο πρόβλημα σχετικό με το Ευπαλίνειου Ορύγματος.

Το Ευπαλίνειο όρυγμα είναι υπόγειο υδραγωγείο μήκους(ΧΧΧ) μέτρων που σχεδίασε και έφτιαξε ο Ευπαλίνος από τα Μέγαρα όταν κυβερνούσε την Σάμο ο τύραννος Πολυκράτης τον 6ο αιώνα.

(για αυτό και το πρώτο τούνελ στην εθνική οδό Αθηνών –Κορίνθου, το κοντινότερα στα μέγαρα, ονομάστηκε Ευπαλίνος)

Αυτό που έκανε τον διαγωνισμό πολύ δημοφιλή ήταν η ανακοίνωση του δήμαρχου ότι θα προσφερθεί στο νικητή σαν αναμνηστικό έπαθλο μια ασημένια «Σάμαινα» (ακριβές αντίγραφο των ιδιόμορφων θρυλικών καραβιών  του  Πολυκράτη)

 

-Λίγα γνωρίζω για τον Πολυκράτη, τον Πυθαγόρα και τον Ευπαλίνο είπε ο Χασάν, κάποια στιγμή θα μάθω  περισσότερα.

-Να το κάνεις, αλλά τώρα πρέπει να σου πω για τον πρωτότυπο αυτό διαγωνισμό που προκήρυξε ο δήμαρχος του Πυθαγορείου.

Κάτι άκουσα, αλλά δεν κατάλαβα καλά, είπε ο Χασάν, για εξήγησέ μου καλύτερα.

Σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού οι συμμετέχοντες θα διαγωνιστούν για τη λύση ενός προβλήματος.

-Δηλαδή πώς;

Θα τους δοθεί για λύση ένα πρόβλημα και όποιος το λύσει σε διάστημα μιας ώρας θα κερδίσει το έπαθλο.

Έχει ενδιαφέρον θα λάβω μέρος είπε ο Χασάν. Υπάρχει και το έπαθλο για τον νικητή και ίσως αυτό με παρακινεί πιο πολύ.

Είναι πράγματι μεγάλο κίνητρο και…. εγώ δεν θα σε συναγωνιστώ του είπα αστειευόμενος.

Τελικά ο διαγωνισμός έγινε το απόγευμα της Κυριακής στο χώρο του παραθαλάσσιου σχολείου που βρίσκεται στο Πυθαγόρειο.

Συγκεντρώθηκε πολύς κόσμος.

Επόπτες και επιτηρητές του διαγωνισμού ήταν εθελοντές εκπαιδευτικοί. Είχε δημιουργηθεί μια εορταστικοί ατμόσφαιρα. Ήθελαν όλοι να δουν ποιος θα είναι  ο νικητής που θα πάρει το ωραίο βραβείο!.

Ο Χασάν φανερά εντυπωσιασμένος γύρισε και μου είπε με τόνο και ύφος θαυμασμού! :

-Φίλε μου συνάδελφε, τούτος ο διαγωνισμός! Τούτη σήμερα η γιορτή! Φαίνεται να έχει κάτι από τη γεύση του αρχαίους σας κόσμου. Όποιος έχει γνώση του αρχαίου τρόπου ζωής των Ελλήνων θυμάται την «παράδοση» τους γεμάτη  διαγωνισμούς: στα θέατρα, στα ωδεία, στις δημηγορίες, στον αθλητισμό!!

-Έχεις δίκιο Χασάν η Αρχαία Ελλάδα έκανε ένα θαυμάσιο πολιτισμικό προσχέδιο που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ!

 

Ο δήμαρχος με ζωηρές χειρονομίες χαιρέτησε τον κόσμο και τους διαγωνιζόμενους και είπε:

-Διοργανώσαμε αυτόν τον πρωτότυπο αθλητικό-μαθηματικό αγώνα για να τιμήσουμε τον Ευπαλίνο αλλά και να διαφημίσουμε το νησί μας που έχει να επιδείξει το εξαιρετικό αυτό αρχαίο τεχνικό  επίτευγμα.

Θα σας δώσουμε για λύση δύο προβλήματα. Εσείς μπορείτε να διαλέξετε ένα από τα δύο.

Νικητές θα είναι οι τρεις πρώτοι κάθε προβλήματος που θα το λύσουν σωστά και γρηγορότερα!!!

Ο χρόνος για τη λύση είναι μια ώρα ακριβώς.

Το έπαθλο θα είναι μια ασημένια «Σάμαινα» για τους νικητές.

Στην συνέχεια άνοιξε ένα φάκελο και μοίρασε το χαρτί με τα ακόλουθα δύο τυπωμένα προβλήματα.

Πρόβλημα πρώτο

«Δυο δρομείς έτρεξαν μέσα στο τούνελ του ορύγματος . Ο ένας με σταθερό αργό ρυθμό και ο άλλος με σταθερό πολύ γρήγορο ρυθμό.

Αυτός με τον αργό ρυθμό ξεκίνησε από το στόμιο Α και τερμάτιζε στο στόμιο Β. και εκεί τελείωνε.

Ο άλλος με τον πολύ γρήγορο ρυθμό ξεκίνησε από το αντίθετο στόμιο Β και έκανε όσες περισσότερες διαδρομές πρόφτασε μέχρι να τερματίσει ο αργός δρομέας στο στόμιο Β.

Όταν ξεκίνησε ο αγώνας  και μετά από λίγη ώρα, οι δυο δρομείς συναντήθηκαν σε ένα σημείο που απείχε από το στόμιο Α ακριβώς 208 μέτρα και όταν τελείωσε ο αγώνας ο αργός δρομέας είχε κάνει την διαδρομή μια φόρα και ο γρήγορος δρομέας 4 φορές και τερμάτισαν και οι δύο ταυτόχρονα στο στόμιο Β».

Να βρείτε πόσα μέτρα είναι το μήκος του ορύγματος

Πρόβλημα δεύτερο:

«Όταν διάνοιξε ο Ευπαλίνος το όρυγμα κατασκευάστηκε στη συνέχεια το υδραγωγείο που έφερνε το νερό στην μεγάλη δεξαμενή που ήταν μέσα στην πόλη.

Τις διαστάσεις της δεξαμενής αυτής δεν τις γνωρίζουμε ακριβώς.

Γνωρίζουμε μόνο το σχήμα της που ήταν ένας τέλειος κύβος.

Για να επενδυθεί εσωτερικά η βάση της δεξαμενής πρόσφεραν οι μεγάλοι και μικροί δήμοι ίσο αριθμό μαρμάρινων τετραγωνικών πλακιδίων με πλευρά ένα μέτρο το ένα.

Με 196 τόνους νερό γέμιζαν τα τέσσερα έβδομα της δεξαμενής.

Να βρείτε με βάση τα παραπάνω δεδομένα:

1ον Τις διαστάσεις της δεξαμενής.

2ον Τον αριθμό των μεγάλων και μικρών δήμων, αν οι μεγάλοι ήταν ένας λιγότερος από τους μικρούς.

Εύχομαι καλή δύναμη και επιτυχία,  σε όλους είπε ο Δήμαρχος.

Ό Χασάν, γύρισε προς τον επιτηρητή να ζητήσει, προφανώς, κάποια διευκρίνηση

Δεν επιτρέπεται καμιά ερώτηση του είπε με νόημα εκείνος.

Σε μια ώρα παράδωσαν όλοι τις κόλλες με τις σωστές και λάθος λύσεις και σε ένα τέταρτο οι κριτές ανακοίνωσαν τέσσερεις  με σωστές λύσεις, μεταξύ των οποίων ήταν και ο Χασάν.

Πήρε με συγκίνηση την αστραφτερή «Σάμαινα» που κέρδισε και με φανερή περηφάνια ήρθε κοντά μου για να μου περιγράψει τη λύση που τον έφερε νικητή.

Διάλεξα το πρόβλημα με την δεξαμενή μου είπε

Τότε τον ρώτησα.

-Πώς βρήκες το ύψος της δεξαμενής αφού δίνονταν στο πρόβλημα μόνο μέτρα βάρους και όχι μέτρα όγκου Χασάν;

-Μα ένας τόνος νερού είναι ακριβώς σε όγκο ένα κυβικό μέτρο

-Το αποσταγμένο του είπα όχι οποιοδήποτε νερό!

-Τώρα πας να μου ακυρώσεις τη νίκη με τέτοιες ασήμαντες μικρολεπτομέρειες μου είπε;

-Όχι, όχι του είπα γελώντας, να χαίρεσαι για τη νίκη σου και για τη «Σάμαινα». 

Έτσι φτάσαμε στο τέλος των ωραίων διακοπών στη Σάμο. Το βράδυ της παραμονής της αναχώρησης μου αποχαιρέτισα το Χασάν στην πλατεία του τουριστικού συγκροτήματος Δόριζα (Doyssa  Seaside Resort)

Η συγκίνηση ήταν ολοφάνερη .

Είχαμε αφήσει μια κρίσιμη συζήτηση για την σημερινή πολιτική κατάσταση της πατρίδας του της Κύπρου και ο Χασάν ήταν σε περίσκεψη. Έτσι έδειχνε.

Χασάν, τόσες λίγες μέρες μαζί και αποκτήσαμε μια ωραία φιλία. Πόσο εύκολα οι άνθρωποι μαθαίνουν ο ένας τον άλλον, αν κοιταχτούν στα μάτια και μιλήσουν.

Ο Χασάν πιο συγκινημένος τώρα μου είπε:

Δεν αρκεί να κοιταχτούν και να μιλήσουν, πρέπει  να ανοίξουν για τις καρδιές τους να δουν!.

Αντώνη, μου είπε, μεγάλωσα στα δυτικά της Κύπρου, σε ένα τουρκικό χωριό. ¨Στον πόλεμο του 1974 αναγκάστηκαν πολλοί τουρκοκύπριοι και ελληνοκύπριοι  να εγκαταλείψουν τις περιουσίες τους τα σπίτια τους τα χωριά τους και πολλοί από αυτούς να μην τα ξαναδούν πια, ποτέ.

Ήμουν έφηβος τότε.

Για όσους από εμάς τους τουρκοκύπριους έχασαν τα χωριά τους βγήκε ένα «φιρμάνι» που έλεγε : «Οι περιούσιες των τουρκοκυπρίων που χαθήκαν θα αξιολογηθούν και ανάλογα με τον βαθμό της αξιολόγησης θα τους μοιραστούν ίσης αξίας περιουσίες από αυτές που εγκατέλειψαν οι ελληνοκύπριοι».

Τότε, φίλε μου, όταν το άκουσα αυτό γύρισα τα μάτια μου και κοίταζα πέρα κατά τα  δυτικά που ήταν το χωριό μου και ρώτησα πνιχτά μέσα μου: «Άραγε τα κόκκαλα του καλού μου παππού του Αχμέτ , της γιαγιά μου της Φατμέ τον κήπο και τον αργαλειό, τα δικά μου παιδικά όνειρα, τις αναμνήσεις μου, την αυλή του σπιτιού μου, θα μπορέσει κανείς να τα βαθμολογήσει».

Μου λείπουν Αντώνη όλα αυτά, όπως λείπουν και από πολλούς, πάρα πολλούς ελληνοκυπρίους  και μας πονούν οι αναμνήσεις μας, αυτές οι άυλες εικόνες οι αξεθώριαστες.

Σταμάτησε, ενώ είχαν πλημυρίσει αυτές οι στιγμές από συγκίνηση!.

Χασάν του είπα, μου έδειξες αυτές τις μέρες ότι η μόρφωση στον άνθρωπο είναι η μόνη διακρίνουσα που δείχνει τα όρια που χωρούν όλους τους ανθρώπους!

Και εκείνος μετά από λίγο μου απάντησε: Αν η μόρφωση δείχνει τα όρια του ανθρωπισμού, φίλε μου έλληνα, τότε οι ευχές σας «μάθε παιδί μου γράμματα» τα έχουν γεμίσει  με «δένδρα αειθαλή»

Εσύ τι λες, αγαπητέ αναγνώστη;