Το πέρασμα της ερήμου

5. Το πέρασμα της ερήμου

Όταν τέλειωσε τούτη η πεντάωρη νυκτερινή συζήτηση της μικρής συντροφιάς των τεσσάρων νέων, η ώρα ήταν πέντε παρά ένα λεπτό. Η παρέα ήταν σε καλοκαιρινές διακοπές και τις νύχτες του Αυγούστου δεν κοιτάς τα ρολόγια αλλά τ’ άστρα.

Αν και ήταν άγνωστοι σχεδόν μεταξύ τους συζητούσαν σαν γνωστοί από καιρό και κανείς δεν έπαιρνε πρωτοβουλία να πει πρώτος το «καληνύχτα παιδιά».

Τελικά καληνυχτίστηκαν πέντε παρά ένα! Φαινόταν ότι είχαν γοητευθεί ή από τη γνωριμία τους, ή από το θέμα που άκουσαν στο κάστρο και ήταν το κεντρο της συζήτησης, ή.... μήπως η γοητεία ήταν από τη διαίσθηση της «έλευσης» ενός μεγάλου καλού; Ο έρωτας πάντα θέλει ασφαλή προπετάσματα πριν φανερωθεί ή δραπετεύσει :

Μια μικρή δικαιολογία ζητάει η ευτυχία για να έρθει, μα οι άνθρωποι δεν την έχουν!

Τούτη η παρέα βρέθηκε τυχαία το πρώτο βράδυ των διακοπών τους, γύρο από έναν υπαίθριο πάγκο βιβλίων που ήταν στην παραλία, εκεί που έκανε βόλτα ο κόσμος.

Υπήρχαν λίγα διαλεχτά βιβλία και τουριστικοί οδηγοί για τους παραθεριστές και περιηγητές.

Ένα βιβλίο ήταν η αφορμή, μα οι αιτίες πρέπει να προϋπάρχουν σε όλους, για να προκαλέσει τούτο το απλό ερέθισμα του πάγκου τόσο ομοιόμορφη αντίδραση, μόνο σε αυτούς τους τρεις, από όλους όσοι παραβρίσκονταν γύρο από τον πάγκο

Ο τίτλος του βιβλίου ήταν : «Τα μαθηματικά είναι σύμβολα όπως και οι λέξεις » και ο υπότιτλος «όμορφες ιστορίες».

Το βιβλίο το σύστησε ο εποχιακός «βιβλιοπώλης», φοιτητής, που ήταν υπεύθυνος του πάγκου, σε δύο νεαρούς κυρίους λέγοντας τους: «είναι πολύ ενδιαφέρον, έχει ιστορίες και προβλήματα μαζί, είναι δύο σε ένα, που λέει και η διαφήμιση». Ο ένας κύριος του απάντησε ότι δεν είναι και απόλυτα πρωτότυπο, γιατί και ο Πλάτωνας, που δίδασκε θεωρητικά μαθήματα έβαζε όρο, ότι για την κατανόηση των μαθημάτων του, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να γνωρίζουν οι μαθητές του τα μαθηματικά.

Η απάντηση αυτή έβαλε στην συζήτηση και μια κοπέλα που έδειξε ενδιαφέρον στο διάλογο αυτό. Η καπέλα φαινόταν αλαφρως νεότερη, αλλά αυτό το ελαφρώς δεν την εξέθεσε, αφού διόρθωσε, παρεμβαίνοντας με κομψή ευγένεια, λέγοντας, ότι, «πιθανόν, αυτή την απαίτηση να την είχε και ο Πυθαγόρας και όχι μόνο ο Πλάτωνας».

Όταν είδε το ενδιαφέρον τους για το θέμα της συζήτησης ο φοιτητής, κατάλαβε ότι η ποιότητα τούτων των ανθρώπων αναζητούσε ομορφιές. Πήγε κοντά τους και τους είπε: Αν σας αρέσουν αυτά τα θέματα, σήμερα το βράδυ και όλες τις βραδιές τούτης της εβδομάδας, ο πολιτιστικός όμιλος έχει προγραμματίσει ομιλίες με σπουδαίους επιστήμονες στο κάστρο. Θα γίνουν, φαντάζομαι, ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

-Α! καλό νέο αυτό. Σήμερα τι θέμα έχει; ρώτησε η κοπέλα.

-Να σας δώσω το πρόγραμμα να τα δείτε όλα, είπε ο φοιτητής.

Η κοπέλα ,άνοιξε το δίπτυχο χαρτί και άρχισε να διαβάζει.

-Κρίμα! Το πρώτο θέμα παρουσιάστηκε χθες. «Αινίγματα λογικών προσεγγίσεων», το χάσαμε.

-Φιλοσοφικό θέμα ποιος το παρουσίασε; ρώτησε ο νεαρός την κοπέλα.

-Φιλοσοφικό ναι, έτσι νομίζω κι εγώ, είπε η κοπέλα, αλλά το παρουσίασε ένας γιατρός.

-Μα κυρία, όλοι οι επιστήμονες φιλόσοφοι είναι, απάντησε ο νεαρός και συμφώνησαν όλοι, κουνώντας επιδοκιμαστικά το κεφάλι τους

-Σήμερα έχουν καλέσει έναν καθηγητή επικοινωνίας. Το θέμα του είναι: «Η γνωστική σύγκρουση, οδηγεί σε ακαμψία ή πρόοδο την γνώμη μας;», είπε η κοπέλα.

-Είναι ελεύθερη η είσοδος, θα σας αρέσει, πρέπει, όμως, να βιαστείτε τους παρότρυνε ο φοιτητής.

Αγόρασαν και οι τρεις το βιβλίο, ευχαρίστησαν τον φοιτητή και αποφάσισαν να πάνε στο κάστρο.

Τότε συστήθηκαν.

-Ντίνος! Χαίρομαι, είπε ο ένας και άπλωσε το χέρι του στην κοπέλα.

-Χαίρω πολύ! Γκόρφω, είπε εκείνη.

-Δεν το πιστεύω, λέει ο δεύτερος άντρας της παρέας, ότι σε βρήκα; Είμαι ο Τάσος, της συστήθηκε.

Όλοι γέλασαν με το υπονοούμενο για τους ήρωες του Περισιάδη και πήραν σιγά –σιγά την ανηφόρα κατά το κάστρο.

Η κοπέλα ,όταν είδε με τι ευχάριστους τύπους γνωρίστηκε ,ζήτησε συγγνώμη, για να στείλει, τους είπε, μήνυμα στη μάνα της, ότι είναι καλά. Πάντα τέτοια ώρα περιμένει. Έμεινε λίγο πίσω να στείλει μήνυμα ,αλλά τι μήνυμα! Εξαπέστειλε λακωνική εντολή, κεραυνό, στη φίλη της, με μήνυμα, που έγραφε «Βεβλαμένη, παράτα, ότι κάνεις και βρες τρόπο να είσαι στο κάστρο στις εννέα. Ντύσου με ότι σου πάει καλύτερα»

Ξεκίνησαν πάλι. Όταν έφτασαν δεν είχαν καλυφτεί όλες οι θέσεις και κάθισαν όρθιοι κάνοντας πηγαδάκι για συζήτηση,

Η φίλη της, όταν διάβασε το μήνυμα, με την ενδυματολογική υπόδειξη, κατάλαβε ότι κάτι καλό «παίζει» και ντύθηκε ,κτενίστηκε και βάφτηκε έτσι που να δείχνει σοφιστικέ. Το στυλ, που φαντάστηκε ότι θα ταιριάζει στην περίπτωση. Οι γυναίκες, έτσι και αλλιώς, καταλαβαίνουν την νοηματική περιγραφή και τη σημειολογία των λέξεων με ακρίβεια, Τώρα θα έπεφτε έξω που είχε αλγορίθμους για να βρει τις μεταβλητές της λέξης «βεβλημένη; Που μεθερμηνεύεται σωστά σε «γλυκιά μου, καλή μου, αγαπημένη μου, υπάρχει λόγος έλα κοντα μου», έτσι αυτή τη διάβασε »;

Έφτασε σε χρόνο ρεκόρ και αφού σάρωσε με τα μάτια της, σαν ηλεκτρονική φώραση, τον χώρο, εντόπισε τη φίλη της.

Με ύφος και βάδισμα, τάχα αδιάφορο, τάχα τυχαία, πέρασε δίπλα τους.

Την σκυτάλη πήρε, μόλις την είδε,, η φίλη της.

-Ε! το περίμενα ότι, ένας ακροατής να ήταν, εδώ σήμερα, θα ήσουν εσύ!

-Εσύ που το έμαθες μόλις χθες ήρθαμε;

-Τυχαία το μάθαμε με τα παιδιά, το Ντίνο και τον Τάσο και τους σύστησε

-Χαίρω πολύ Πηρώ είπε,

-Τι ωραίο όνομα! Φαντάζομαι θα χάνεται στην ιστορία.

-Ήταν κόρη του Νηλέα και αδελφή του Νέστωρα

-Το διάλεξε κάποιος μορφωμένος, φαντάζομαι, είπε ο Ντίνος;

-Εξαρτάται από το πώς ορίζουμε τον μορφωμένο! Του απάντησε, γελώντας, η Πηρώ

-Δηλαδή;

-Να, αν μορφωμένος είναι όποιος εξακολουθητικά θέλει να μαθαίνει, που είναι ο σωστός ορισμός! Ναι ήταν μορφωμένος!

-Αν μορφωμένος είναι όποιος μαθαίνει, όσο τον υποχρεώνει το σχολείο και το πανεπιστήμιο, που είναι ο λάθος ορισμός! Όχι δεν ήταν μορφωμένος!

Έχεις δίκιο, είπε ο Τάσος. Η μόρφωση είναι στάση ζωής όχι σταθμός.

Συμφωνώ είπε η Πηρώ. Την μόρφωση την γνωρίζεις από την περπατησιά της. Ποτέ δεν ποδοπατάει κανέναν!

Ο Νουνός μου, που διάλεξε και το όνομά μου, καφετζής ήταν. Δεν ξέρω αν ήταν μορφωμένος, αλλά ξέρω ότι τους σεβόταν πολύ.

- Ίσως αυτός να είναι και ο καλύτερος ορισμός της μόρφωσης είπε ο Τάσος.

Πήρε το λόγο να απαντήσει η Γκόλφω, αλλά τότε ακριβώς σταμάτησε η απαλή μουσική υπόκρουση ,από το τραγούδι «σπασμένο καράβι»

Διάλεξαν ,τότε βιαστικά, τέσσερες θέσεις στις τελευταίες σειρές και κάθισαν.

Το περιβάλλον ήταν εντυπωσιακό, με το κάστρο να φωτίζεται  και ο υπαίθριος χώρος ,που είχε ειδικά διαμορφωθεί, ήταν  πολύ υποβλητικός!

Κάλεσε η πρόεδρος του ομίλου τον ομιλητή, να πάρει τη θέση του.

Αφού τον σύστησε και είπε λίγα καλά λόγια, που συνηθίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις, για να προϊδεάσει του ακροατές, για το θέμα και να κάνει τις απαραίτητες φιλοφρονήσεις στον ομιλητή, του δόθηκε ο λόγος.

Αγαπητοί φίλοι του όμορφου αυτού μέρους ,που πρώτος, όπως γνωρίζεται, ο προγονός σας δίδαξε τρόπους επικοινωνίας με τον χαρισματικό λογο του, ο γερο Νέστωρας.

Χαίρομαι που μου δώσατε την ευκαιρία να κάνω ομιλία σε αυτό το χώρο, που σε λίγο θα έχουμε και την αρωγή της πανσελήνου, αφού η Αφροδίτη, όπως βλέπεται, σε λίγο δύει. (ήταν η δεύτερη μέρα, μετά τη δεύτερη πανσέληνο που είχε εκείνος ο Αύγουστος και η Αφροδίτη, εκείνο τον καιρό, σε… ρόλο αποσπερίτη ...βασίνευε ).

Με το θέμα μου θα προσπαθήσω να εξηγήσω ότι: «Σοφία είναι να μπορείς να αλλάζεις γνώμη»

Θα περιοριστώ όμως στο θέμα της ακαμψίας της σκέψης, που έχει ο ισχυρογνώμων, ο ξεροκέφαλος που λέει ο λαός, ο οποίος δεν μπορεί να αλλάξει εύκολα θέση, γιατί τον παγιδεύει η σιγουριά που νοιώθει για τις απόψεις του.

Η γνώμη τον ανθρώπων ,αγαπητοι φίλοι, κλονίζεται όταν ακούν κάτι διαφορετικό από αυτό που γνωρίζουν και το θεωρούν αληθινό.

Θα είμαι όσο γίνεται πιο σύντομος για να έχουμε χρόνο να συζητήσουμε στη συνέχεια.

Οι άνθρωποι ,αγαπητοί ακροατές, έχουν την ανάγκη να υπερασπίζονται τις απόψεις τους για να υπάρχει μια ισορροπία μεταξύ των πράξεων τους και των πιστεύω τους. Πολλές φορές, όμως, έρχονται αντιμέτωποι με αντίθετες ή διαφορετικές πληροφορίες και γνώσεις, οι οποίες αμφισβητούν έντονα τις απόψεις τους και τις πράξεις που απορρέουν από αυτές.

Τότε έχουν ισχυρές ενδείξεις ότι αυτό που πιστεύουν ενδέχεται να μην ισχύει

Αυτό λέγεται γνωστική διαφωνία ,δηλαδή σύγκρουση απόψεων

Σε αυτό το ενδεχόμενο οι άνθρωποι αντιδρούν με δύο τρόπους

Ο πρώτος είναι να εξετάσουν με ενδιαφέρον την ορθότητα της νέας άποψης και αν αποδειχθεί ορθή, λογική και καλύτερη, από αυτή που ήδη πιστεύουν, την ενστερνίζονται. Διαφορετικά, αν δεν ευσταθεί, την απορρίπτουν.

Ο δεύτερος τρόπος είναι να αντιδρούν και να απορρίπτουν (ασυζητητί) την νέα ιδέα ή την πληροφορία χωρίς να εξετάζουν την ορθότητά της ή γιατί θεωρούν ότι απειλούνται οι αξίες τους και τα πιστεύω τους, ή επειδή δεν πιστεύουν ότι μπορούν να υπάρχουν άλλες ορθότερες από τις δικές τους ακλόνητες απόψεις.

Και στον πρώτο και στο δεύτερο τρόπο ο ψυχολογικός κλονισμός είναι ισχυρός και προκαλεί τη γνωστική σύγκρουση.

Οι άνθρωποι που αντιδρούν με τον πρώτο τρόπο αναπτύσσουν ένα έντονο ενδιαφέρον να μάθουν και να κατανοήσουν το καινούριο έτσι, ώστε να μπορούν να αποφασίσουν, αν πρέπει να υπερασπιστούν τις προηγούμενες απόψεις τους, ή να συμμορφώσουν τη συμπεριφορά τους σύμφωνα με τις νέες.

Τα σημαντικό εδώ είναι ότι στην πρώτη περίπτωση οι αντίθετες απόψεις που προκαλούν τη γνωστική σύγκρουση προκαλούν ταυτόχρονα και το ενδιαφέρον στο άτομο να τις διερευνήσει, αν είναι σωστές ή όχι.

Οι άνθρωποι που αντιδρούν µε τον δεύτερο τρόπο αναπτύσσουν μια άμυνα σε αυτή τη διαφωνία και αντιδρούν µε έναν καταιγισμό σαθρών επιχειρημάτων τα οποία δεν έχουν λογική βάση.

Δεν τους ενδιαφέρει η αλήθεια των νέων ιδεών, απόψεων ή δεν θέλουν να τις ερευνήσουν γιατί θεωρούν ότι αυτές απειλούν τα συμφέροντα τους, ή την κοσμοθεωρία τους.

Στη ζωή μας δημιουργούνται πολλές φορές γνωστικές συγκρούσει: και πρέπει να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να μάθουν να ερευνούν τις νέες πληροφορίες. που αντιτίθενται σε ό,τι γνώριζαν μέχρι τώρα και να µη τις αποδέχονται ή τις απορρίπτουνχωρίς να τις εξετάζουν

Τη γνωστική σύγκρουση, που προκαλεί στους ανθρώπους μια πληροφορία μπορεί να τους τη λύσει, µε σωστή καθοδήγηση, μόνο ο ειδικός που γνωρίζει και πρέπει να εμπιστεύονται.

Πρέπει, επίσης, να κατανοήσουμε, όλοι οι άνθρωποι, ότι καμιά αλήθεια από αυτές που επινόησε η ανθρώπινη σκέψη δεν είναι τόσο απόλυτη και τόσο «αληθινή» ώστε να πρέπει να την υπερασπιζόμαστε µε φανατισμό.

Πρέπει, ασφαλώς, να πιστεύουμε στις ιδέες µας, όταν δεν υπάρχει κανένας λόγος για να τις αμφισβητούμε αλλά πάντα πρέπει να αφήνουμε ανοικτό το ενδεχόμενο να τις αναθεωρούμε.

Ο πυρήνας της θεωρίας της γνωστική ς διαφωνίας βρίσκεται στη συνέπεια που πρέπει να υπάρχει μεταξύ αυτού που πιστεύουμε και του τρόπου που ενεργούμε βάση αυτής της πίστης.

Οι φανατικοί οπαδοί µιας ιδέας, είτε αυτή η ιδέα είναι πολιτική, είτε θρησκευτική, αθλητική ή φιλοσοφική, έχουν γνωστική ακαμψία –είναι ισχυρογνώμονες-και δεν δέχονται άλλες σωστές γνώμες που αμφισβητούν τα πιστεύω τους.

Αντίθετα οι λογικοί οπαδοί μιας ιδέας, είτε αυτή η ιδέα είναι πολιτική, είτε θρησκευτική, αθλητική ή φιλοσοφική, έχουν γνωστική ελευθερία και δέχονται άλλες, τυχόν, σωστές γνώμες που αμφισβητούν τα πιστεύω τους.

Η θεωρία του Γαλιλαίου είναι, ίσως, το κλασικότερο παράδειγμα γνωστικής σύγκρουσης.

Άλλοι ενστερνίστηκαν τη λογική της θεωρίας του, αφού την εξέτασαν και την βρήκαν λογική.

Άλλοι την απέρριψαν και τον ανάγκασαν να ανακαλέσει, αφού του αντέταξαν σαθρά επιχειρήματα, επειδή πίστεψαν ότι αντιτίθενται οι ιδέες του στη θεοκρατική τους αντίληψη.

Υπάρχει και μια τρίτη εκδοχή κατά την οποία ορισμένοι άνθρωποι αποδέχονται μια ιδέα, επειδή, απλά, αυτός που την λέει έχει μεγάλο κύρος.

Πείθονται σε ό,τι λέει, επειδή  τον θεωρούν αυθεντία, χωρίς να κρίνουν. τις ιδέες του. Απλά τις αποδέχονται επειδή τις εκφραζει κάποιος διάσημος ή σπουδαίος άνθρωπος.

Την θεωρεία του γαλιλαίου, για παράδειγμα, πρεπει να την πιστεύουμε μόνον, όταν αποδειχθεί ότι είναι αληθινή και όχι επειδή την είπε, απλά, ο διάσημος Γαλιλαίος.

Εδώ μπαίνει το ερώτημα: Πρέπει να δείχνουν οι άνθρωποι απειθαρχία στη γνώση της αυθεντίας;

Η απάντηση δεν είναι απλή.

Γιατί όταν τα άτομα άκριτα ακολουθούν κάποιον χωρίς να προσπαθούν να τον κατανοήσουν, δεν παρωθούνται να σκέφτονται αλλά ακολουθούν άβουλα τις αυθεντίες ή τα είδωλά τους και αυτό είναι πολύ κακό για την ανάπτυξη αυτόνομης σκέψης.

Στόχος είναι να μάθουν οι άνθρωποι να αναζητούν με την κατάλληλη καθοδήγηση την αλήθεια.

Στόχος είναι, να αμφισβητούν και να αξιολογούν τις απόψεις των άλλων.

Στόχος είναι να μάθουν να αξιολογούν και να κρίνουν σωστά.

Στόχος είναι να ενθαρρύνουμε τον άνθρωπο να αμφιβάλλει.

Η προσήλωση στο γνωστό τρόπο που έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε, μας εμποδίζουν να ανακαλύψουμε (όχι να βρούμε, αλλά να ανακαλύψουμε) λύσεις.

Για να ξεπεράσει το άτομο ,τη δυσκολία, που του επιβάλει η προηγούμενη μάθησή του, πρέπει να μάθει να αμφισβητεί και να κάνει υποθέσεις που αντίκειται στη λογική.

Οι υποθεσεις δεν είναι αλήθειες αλλά σκέψεις που θετουν υποψηφιότητα να γινουν με τη λογική  αληθινες.

Μόνο έτσι , ίσως, μπορουμε να ανακαλύψουμε μια λύση, μια νέα αλήθεια.

Αξιόλογα παράδειγμα ανθρώπων που επανακαθόρισαν την κατεύθυνση της σκέψης τους και την έφεραν κόντρα στις επικρατούσα λογική και έκαναν τολμιρες υποθέσεις είναι και του πολύ γνωστού Αϊνστάιν και του λιγότερου γνωστού Βέρντις, που αγνόησαν και αμφισβήτησαν κυρίαρχες απόψεις, πριν οδηγήσουν την σκέψη τους ο µεν πρώτος στη θεωρεία της σχετικότητας και ο δεύτερο; στην ερμηνεία της γραμμικής Β γραφής. Της γραφής, δηλαδή , του Νέστορα, στο παλάτι του οποίου βρέθηκαν οι πλάκες με αυτή τη γραφή.

Η απειθαρχία δεν αντιστρατεύεται τη λογική αλλά απαιτεί κάθε υπόθεση και κάθε εικασία να διερευνάται.

Άλλωστε και η επιστημονική έρευνα όταν καταλήγει σε ένα ασφαλές συμπέρασμα, το διατυπώνει µε τη μηδενική υπόθεση, ότι δηλαδή αυτό που συμπεραίνουμε δεν είναι απόλυτα αλάνθαστο αλλά έχει μεγάλη στατιστική πιθανότητα να ισχύει.

Βλέπουμε πόσο πολύ επιφυλακτική είναι η επιστήμη, ο ορθός λογισμός, στην διατυπώσει ατράνταχτων απόψεων και συμπερασμάτων πάντα θεωρεί ότι κάθε αλήθεια πρέπει να την αξιολογούμε µε βάσει τις υψηλές στατιστικές πιθανότητες που την στηρίζουν.

Οι δάσκαλοι, οι γονείς και όλοι μας ,πρέπει να θυμούμαστε ότι τον κόσμο τον αλλάζουν οι απείθαρχοι για τούτο πρέπει να δείχνουμε σκεπτικισμό και σεβασμό στην απειθαρχία.

Προσοχή όμως! Απείθαρχος επιτρέπεται να είναι μόνο εκείνος που ενεργεί με ηθικά και λογικά κριτήρια και είναι πρόθυμος πάντα να αποδεχθεί το τίμημα της απειθαρχίας.

Η συμμόρφωση της συμπεριφοράς και της σκέψης προς ένα μονοδιάστατο μοντέλο αδρανοποιεί την δημιουργικότητα και αδυνατίζει τη κριτική ικανότητα.

Για περισσότερη κατανόηση του τρόπο που πρέπει να ενθαρρύνουμε στα σπίτια και στα σχολεία τον νέο άνθρωπό να αποκτήσει αυτόνομη σκέψη απαλλαγμένη από την αυθεντία του δασκάλου και του κάθε σοφού, είναι οι μαιευτικοί διάλογοι του πλάτωνα

Εκεί η Αυθεντία του Σωκράτη ταπεινώνεται, προκειμένου να μην τρομάξει τους μαθητές του η άγνοια τους και τους κάνει ηττοπαθείς, όταν πολεμούν μαζί του αναζητώντας με τη σκέψη τους κάποια λύση

Εδώ τελειώσαμε

Σας ευχαριστώ πολυ αγαπητοι φίλοι!.

Χειροκρότησαν με ενθουσιασμό!

Τα ερωτήματα πολλά ,αλλά τα περισσότερα αφορούσαν την τελευταία αποστροφή που αναφέρθηκε στο έργο του Σωκράτη

Πάντα ο Σωκράτης κλέβει τις καρδιές μας, είπε ο καθηγητής, αλλά μην ξεχνάμε ότι οι σύγχρονοί του τον καταδίκασαν όχι επειδή ήταν εχθρικοί μαζί του, αλλά, απλά, δεν τους είχε κερδίσει την καρδιά.

Αυτό γίνεται πιο εύκολο τώρα, για τον Σωκράτη που ανέλαβε να μας τον συστήσει ,μετά τον θάνατο του ,ο Πλάτωνας και τον αποθανάτισε έτσι που τον ξέρουμε εμείς.

Ο καλός δάσκαλος πρέπει να διδάσκει ωραία πράγματα αλλά ο ιδανικός πρέπει και να δονήσει τις καρδιές των ανθρώπων όταν διδάσκει ωραία πράγματα, όπως τις δόνησε ο Πλάτωνας.

Κάποιος ακροατής ρώτησε : " δηλαδή δεν θα επικρίνουμε  τους ανώριμους αθηναίους";

Ο ομιλητής απάντησε  Για την ανωριμότητα τους δεν ευθύνονται οι δάσκαλοι;

Ο ακροατης ξαναρωτησε: "Πως ευθυνονται αμα τους σκοτώνουν"

Ο ομιλητής απαντησε παλι:: Αν θέλλουμε να είμαστε δίκαιοι δεν πρέπει να καταδικάσουμε την αθηναϊκή κοινωνία. Αυτή η κοινωνία έδωσε ένα ευρύ πλαίσιο ελευθερίας σε όλους και στο  Σωκράτη να εκφράζουν την γνώμη τους και αυτή η ίδια κοινωνία όταν θεώρησε ότι ο Σωκράτης αμφισβητεί τις αξίες της, από υπερβολική ανησυχία μη φανεί άδικη σε κανένα της πολίτη και μαζί του , όρισε πεντακόσιους δικαστές να δικάσουν την καταγγελία που βάρυνε τον Σωκράτη.

Άλλωστε, αγαπητοί φίλοι, αν θεωρήσουμε σοφό τον Σωκράτη τότε ίσως πρέπει να σκεφτούμε ότι ο Σωκράτης παγίδευσε τους αθηναίους και καταδικάστηκαν ως άδικοι από την οικούμενη καταδικάζοντας τον.

Αν τον αθώωναν ίσως δεν γνωρίζαμε αν έζησε, καν, ο Σωκράτης. Ούτε θα εγγράφονταν τόσα πολλά από πολλούς.

Έγινε για κάποια λεπτά ησυχία………..

Είναι η πιο σοφή σιωπή που έχω ακούσει,ως επιβεβαίοση, είπε στο ακροατήριο ο ομιλητής και όλοι πάλι χειροκρότησαν!

Τώρα που γνωριστήκαμε περισσότερο, συνέχισε, με ύφος που έδειχνε ότι είχε διάθεση να κάνει χιούμορ. σας ζητώ την άδεια να αναφέρω ένα προσωπικό βίωμα υπό μορφή ανεκδότου και να σας μεταφέρω ένα ξένο βίωμα υπό μορφή προβλήματος, για εξάσκηση της σκέψης μας.

Και τα δυο έχουν άμεση συνάφεια με το θέμα μας. Παρακαλώ να τα προσέξετε.

Το προσωπικό βίωμα είναι ένα γεγονός, που συνέβη προ πολλών ετών. Ήμουν νεαρός, τότε και βρισκόμουν με το αυτοκίνητό μου, που έσερνε πίσω και ένα μικρό τροχόσπιτο, στο δρόμο Κυπαρισσίας με κατεύθυνση την Πύλο. Όταν περνούσα μέσα από τους δρόμους της πόλης των Γαργαλιανων, αντί να στρίψω σε ένα σημείο αριστερά για Πύλο, πήγα ευθεία και βρέθηκα σε μια γειτονιά με αδιέξοδο.

Για να διορθώσω τα πράγματα ρώτησα έναν ηλικιωμένο κύριο, που είδα έξω από το σπίτι του:

-«Σας παρακαλώ, κύριε, μπορείτε να μου πείτε πως θα βρω τον δρόμο για την Πύλο:».

Ο Κύριος αυτός αν και του μίλησα Ελληνικά, προφανώς, επειδή με είδε με το τροχόσπιτο σχημάτισε την ισχυρή εντύπωση ότι είμαι Γερμανός. Προθυμοποιείτε να με βοηθήσει μιλώντας μου σπαστά ελληνικά και με μια λέξη γερμανική το «ναιν» μου έδειχνε με παντομίμα δεξιά.

Μπροστά στην κωμική αυτή σκηνή, εγώ του μίλησα πάλι ελληνικά.

-Κατάλαβα. Σας ευχαριστώ. Θα στρίψω δεξιά

Αυτός ,όμως επέμεινε να μιλάει σπαστά ελληνικά και έδειχνε μεγαλη προθυμία μα φανεί φιλοξενος, αλλά στην δυσκολία του να βρει λέξεις γερμανικές, φώναξε δυνατά την κόρη του να βγει από το σπίτι και την ρώτησε. «Μωρέ παιδί μου, Παναγιώτα, πως το λένε το δεξιά γερμανικά»

«Ρεχτ» του είπε η κόρη του

Τότε γυρίζει σε μένα, ο πρόθυμοςκαι ευγενής  κύριος και μου λέει:

-Κύριο βλέπει εκείνο το «καπουτ» και μου έδειξε ένα νεκροταφείο που ήταν εκει κοντα,

-Ναι, του είπα,, προσπαθώντας να μην γελάσω, το βλέπω δίπλα στην εκκλησία.

-Εκεί κάνει εσύ «Ναιν» ευθεία, αλλά «ρεχτ»

Τον ευχαρίστησα και έφυγα .Σταμάτησα παρακάτω να γελάσουμε με την παρέα μου. Ήταν μια φοβερή εμπειρία, που πάντα την χρησιμοποιώ σαν παράδειγμα γνωστικής ακαμψίας. Πίστεψε στην αλήθεια που σχημάτισε με τα ματιά του και την κλείδωσε. Τα αυτιά του άκουγαν ένα «Γερμανό»

Το ακροατήριο ξέσπασε σε δυνατά γέλια.

Απίστευτο, φανταστικό, είπες κάποιος!

Όταν ηρέμησαν όλοι συνέχισε.

Η παρακάτω ιστορία βασίζεται σε ένα βίωμα του παππού μου και περιέχει ένα πρόβλημα, για άσκηση, όπως είπαμε της σκέψης,

Τον Αύγουστο του 1922, λίγο πριν την μεγάλη καταστροφή της Σμύρνης, μια μικρή ομάδα στρατιωτών ενός προχωρημένου φυλακίου, στο μέσον της «Αλμυράς» Ερήμου, της Μικράς Ασίας, είχε πληροφορίες ότι η αντεπίθεση των Τούρκων θα γινόταν πολύ σύντομα. Μεταξύ των στρατιωτών ήταν και ο παππούς μου, που ήταν ο μάγειρας του φυλακίου.

Έπρεπε να βρουν τρόπο να ειδοποιήσουν την νύχτα το στρατηγείο που ήταν οκτω ώρες μακριά τους, με έναν ταχυδρόμο.

Η Ζέστη του θέρους εκείνου, οι νάρκες, η άμμος, αλλά, προ πάντων, τα δηλητηριώδη αέρια που φοβόνταν ότι έριχναν την νύχτα, έκαναν τη διάβασή της ερήμου σχεδόν αδύνατη. Ένας ταχυδρόμος έπρεπε να πάει σε οκτώ ώρες να δώσει την πληροφορία. Είχαν στη διάθεση τους οκτώ μόνο ώρες όσο κρατάει και η νύχτα του καλοκαιριού.

Το μεγαλύτερο, όμως, πρόβλημα για τούτο το ταξίδι ήταν τα δηλητηριώδη αέρια, δεν έπρεπε να ριψοκινδυνέψει από αυτό τον λόγο, ο Ταχυδρόμος

Ήταν όλοι οι στρατιώτες εφοδιασμένοι με αντιασφυξιογόνες μάσκες, αλλά η φιάλη -μπουκάλα- με το οξυγόνο του καθενός διαρκούσε μόνο πέντε ώρες. Ο κίνδυνος να μείνει χωρίς οξυγόνο ο ταχυδρόμος ήταν μεγάλος.

Ένας στρατιώτης, ταχυδρόμος, πρέπει να περάσει την έρημο να φέρει το μήνυμα!

Αλλά πως; Το οξυγόνο της φιάλης δεν επαρκεί για ταξίδι οκτώ ωρών. Βρίσκονται όλοι σε απόγνωση και μεγάλη περίσκεψη.

-Δεν υπάρχει τρόπος να γίνει αυτό, κύριε, λοχία είπε κάποιος!

-Αυτό να το πούμε, αφού πρώτα σκεφτούμε, είπε ο Λοχίας.

-Παιδιά είπε ο Μάγειρας νομίζω βρήκα κάτι!.

-Τρώγεται, Μάγειρα! Τον πείραξε κάποιος.

-Αφήστε το πείραγμα και ακούστε τον, είπε ο Ρουμελιώτης Λοχίας του φυλακίου. Όταν ψάχνουμε για λύσεις χρειαζόμαστε πολλές ιδέες, και προ πάντων όλων τις γνώμες, Δεν περιφρονούμε καμία γνώμη, Ετσι γεννιούνται οι πρωτότυπες και σωστές ιδέες!

-Λέγε βρε Μάγειρα!

Εγώ λέω ,κυρ Λοχία, να ξεκινήσουν δύο μαζί το ταξίδι, αυτός που θα πάει το μήνυμα ο «ταχυδρόμος», και ένας άλλος βοηθός του. Να προχωρήσουν μαζί δυο ώρες και, να αναπνέουν και οι δύο από το οξυγόνο της φιάλης του βοηθού, Αυτό όπως ξέρουμε τεχνικά είναι εύκολο, όχι μόνο δύο, αλλά πολλοί μπορούν να αναπνέουν από την ίδια φιάλη, είπε ο λοχίας. Μετά ο βοηθός να γυρίσει πίσω με το λίγο οξυγόνο που θα του έχει απομείνει και ο «ταχυδρόμος» να συνεχίσει με το δικό του οξυγόνο για να φτάσει.

Καταλάβατε τι είπα, τους ρώτησε;

Όχι! είπαν οι περισσότεροι.

Έχετε δίκιο. Τα είπα γρήγορα και βιαστικά. Προσέξτε με.

Αν ορίσει ο Λοχίας έναν στρατιώτη για ταχυδρόμο, για παράδειγμα, εσένα Σήφη ή εσένα   Τσαμπίκο, ή εμένα ή όποιον άλλο θελήσει ο Λοχίας, και να του δώσει και ένα βοηθό τότε μπορούν οι δυο τους, την πρώτη και τη δεύτερη ώρα, να αναπνέουν από το οξυγόνο της φιάλης του βοηθού και μετά να επιστρέψει ο βοηθός, αφού θα του έχει μείνει, ακόμη, οξυγόνο για τρεις ώρες. Έτσι θα συνεχίσει με το δικό του οξυγόνο ο ταχυδρόμος και θα του φτάνει να πάει στο στρατηγείο!

-Δεν του φτάνει, ρε Μάγειρα, είπε ο Αλκέτας από το Αμύνταιο, αλλά μου έδωσες μια ωραία ιδέα και βρήκα τη λύση!

-Μπράβο σου!

-Λέγε την γρήγορα, γιατί βιαζόμαστε, είπε ο Λοχίας!

-Θέλει ώρα, κύριε λοχία, θα σας την πω στο δρόμο, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερους στρατιώτες.

-Όπως νομίζεις, Αλκέτα. Πόσους να διατάξω να ετοιμαστούν:

-Όλους, κύριε λοχία!

-Όλους; Τρελός είσαι! Θα αφήσω το φυλάκιο αφρούρητο;

-Όλους εκτός το «Χαμουτζή» το Στέλιο κύριε Λοχία!

-Δεν είναι έκφραση αυτή Αλκέτα. Μοραΐτης είναι ο Στέλιος, όχι Χαμουτζής.

-Αστειεύομαι ,κύριε λοχία, Αγαπώ τον Στέλιο και την Πελοπόννησο.

-Τέλος πάντων, να μην το ξανακούσω.

-Στέλιο ,είπε στο στρατιώτη ο Λοχίας, θα μείνεις μόνος στο φυλάκιο, όσο θα λείπουμε.

-Να θυμάσαι: Το σύνθημα είναι «Σκέψη» ,το παρασύνθημα «Λογική».

-Αν πέσουμε σε ναρκοπέδιο και δεν γυρίσει πίσω κανείς μας, κάνε όπως σου δείξει ο νους και σε φωτίσει η τύχη.

-Εμείς όλοι οι άλλοι παιδιά ξεκινάμε σε 10 λεπτά .Πάρετε όλοι τις βαριες φιάλες σας με το οξυγόνο.

Σε οκτώ ώρες έφτασε το μήνυμα!

Η έξυπνη λύση τους έσωσε.

Πόσους φρουρούς είχε το φυλάκιο;

Πως έλεγαν τον Παππού μου:

Δεν θα σας πω τη λύση, αλλά ελπίζω να είστε επιθετικοί όταν έχετε να λύνετε προβλήματα.

Και πάλι σας ευχαριστώ!

Η παρέα των τεσσαρων «άγνωστων» φίλων συνεχάρει, όπως και όλος ο κόσμος, τον ομιλητή και έφυγε πάλι για την παραλία, συζητώντας για το ωραίο θέμα της διάλεξης.

Ήταν ολοφάνερο ότι κανένας δεν έπαιρνε πρωτοβουλία για να πουν κάτι άλλο πιο προσωπικό κάτι που να άνοιγε ένα παράθυρο να δουν τα όρια τούτης της γνωριμίας. Τότε ήρθε σαν από μηχανής θεός, το βιβλίο που αγόρασαν

-Βρε παιδιά έχετε λίγο χρόνο να ρίξουμε μια ματιά στο βιβλίο ; είπε ο Ντίνος

-Μπράβο! Καλά λες, απάντησε η Γκόλφω, οι άλλοι τι λέτε;

Συμφώνησαν όλοι, όχι από περιέργεια για το βιβλίο, αλλά, από ανάγκη να είναι μαζί,

Με ωραία πρόφαση, πια, κάθισαν στην αμμουδιά της ακροθαλασσιάς φυλλομετρώντας, παρά διαβάζοντας.

Πέρασαν πολλές ώρες μιλώντας με σιωπές.

Τελικά χωρίστηκαν, πέντε παρά πέντε.

Λίγο πριν αποκοιμηθούν στο ξενοδοχείο, είπε ο ένας από τους δύο άντρες.

-Ωραία κορίτσια, φίλε,!

-Αυτό είναι και το μεγάλο πρόβλημα, φίλε, είπε ο άλλος!

-Γιατί είναι αυτό πρόβλημα, ρώτησε ο πρώτος;

-Γιατί δεν ξέρουμε πια να διαλέξουμε!

-Δεν διαλέγουν οι άντρες, φίλε! Οι γυναίκες, πάντα, διαλέγουν ποιον θα τις διαλέξει!

-Αν είναι έτσι φίλε, θα στενοχωρηθείς. Εμένα θα διαλέξουν και οι δύο!

-Μην το λες αυτό, τα κορίτσια, ίσως, κρίνουν με βάση την εξυπνάδα!

Γέλασαν και οι δύο και καληνυχτίστηκαν

Τα «πειράγματα» είναι οι καλύτεροι εγγυητές της φιλίας.

Τώρα αν έχετε περιέργεια να μάθετε την κατάληξη τούτης της γνωριμίας ακούστε την: Ο Ντίνος είναι τώρα, χρόνια, παντρεμένος με την Γκόλφω και ο Τάσος με την Πηρώ. Είναι μέλη του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου. Ζουν στην Αθήνα και παραθερίζουν κάθε χρόνο στην Πύλο ως «εσώγαμπροι».

Είναι φίλοι μου και λεν, συχνά, σε μένα και σε αλλους το: "Μακαρίζουμε την τύχη, την μοίρα, το κισμέτ, την θεία σύμπτωση που βρεθηκαν τα δύο υπέροχα κορίτσια  ,η Γκόλφω και η Πηρώ, εκείνο το βράδυ στο κάστρο". Κουνώ το κεφάλι μου καταφατικά, όπως κάνουμε στην νύστα μας.

Άντε να εξηγείς, τώρα, σε ωραίους κατά τα άλλα φίλους, ότι το θηλυκό της μετοχής παρακειμένου «βεβλημένη» είναι η αρχή του ιστού, που στήνεται χωρίς να αφήνει περιθώρια αστοχίας στην τύχη, στη μοίρα, στο κισμέτ και στη θεια σύμπτωση.

Λίγα Λόγια

Καθημερινή ενημέρωση σε όλα τα θέματα που αφορούν την εκπαίδευση.

Με νέο υλικό και πρωτότυπες προτάσεις, στόχος μας είναι να ενημερώνει κάθε ενδιαφερόμενο και να βοηθάει καθένα που θέλει να ασκεί διδακτικό ή καθοδηγητικό έργο.

Google Maps

Στοιχεία Επικοινωνίας

Επικοινωνήστε